Αλεξάνδρα Καππάτου

Ψυχολόγος - Παιδοψυχολόγος

Δευτέρα, 29 05 2017
Greek English French German Italian

Ντρέπομαι για τα κιλά μου. Τι να κάνω;

Από την Ολγα Μαύρου με τη συνεργασία της Αλεξάνδρας Καππάτου ψυχολόγου – παιδοψυχολόγου - συγγραφέως


Τα περιττά κιλά απασχολούν περίπου το 70% των Ελληνίδων και των  Ελλήνων. Οι λόγοι για τους οποίους παχαίνει όχι μόνον ο ελληνικός λαός αλλά το σύνολο των Ευρωπαίων,  είναι πολλοί. Ένας από τους βασικότερους, όμως, είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι τρώνε ασυναίσθητα  για να καλύψουν άλλες ανάγκες –βασικά ανάγκες ψυχικές. Δεν το κάνουν συνειδητά,  όμως χρησιμοποιούν το φαγητό ως υποκατάστατο μιας άλλης βαθύτερης ανάγκης. Όσο σοβαρό και αν είναι αυτό το θέμα, εμείς θα σταθούμε σε μια άλλη παράμετρο που εμπλέκεται στην ασυναίσθητη λήψη τροφής και η οποία συχνά οδηγεί το άτομο  σε έναν φαύλο κύκλο: πρόκειται για τις ενοχές. Τρώμε δηλαδή και «παίρνουμε κιλά», οπότε αισθανόμαστε άσχημα για το «αμάρτημά» μας. Απορρίπτουμε λοιπόν τον εαυτό μας και τον μαλώνουμε, αλλά στη συνέχεια, επειδή ακριβώς  τον «αποπαίρνουμε»,  τον εκτιμάμε ακόμα λιγότερο και… το ρίχνουμε πάλι στο φαγητό. Η μία ενοχή ή απόρριψη οδηγεί στην επόμενη και ούτω καθεξής. Καταλήγει λοιπόν το άτομο να τρώει αδιάκοπα


Η προπαγάνδα εναντίον του πάχους

Η ρίζα του κακού είναι η μη εκτίμηση προς τον εαυτό μας και ειδικότερα προς το σώμα μας.  Συνήθως το θέμα ξεκινά από χαμηλή αυτοεκτίμηση εν γένει και όχι αποκλειστικά προς το σώμα μας, αλλά αυτό είναι ένα άλλο μεγάλο θέμα. Ας επικεντρωθούμε λοιπόν στην έλλειψη αυτοπεποίθησης όσον αφορά το φυσικό μας παρουσιαστικό –το σώμα μας.

Τα σύγχρονα πρότυπα είναι απίστευτα αυστηρά με τους παχουλούς και όποιος έχει «τα κιλάκια του» είναι πλέον ο αποδιοπομπαίος τράγος του κοινωνικού συνόλου και  αποτελεί τον εύκολο στόχο. Ακόμα και οι παχουλοί τον έχουν στο στόχαστρο αρκεί να έχουν… 3 κιλά λιγότερα από εκείνον. Ο παχύς αποτελεί το εύκολο σημείο εκτόνωσης, τον «αποδεκτό στόχο».

Όλοι λένε ότι είναι κακό το πάχος, άρα ο παχουλός είναι ένοχος «από χέρι»:

*οι γιατροί λένε «πρέπει να αδυνατίσεις για την υγεία σου», 

*οι αφίσες και τα πρότυπα «λένε» πρέπει να αδυνατίσεις για να είσαι επιθυμητός αλλιώς είσαι απορριπτέος,

*τα αμερικανικά εστιατόρια πλέον αναγράφουν δίπλα στις τιμές των φαγητών και τις θερμίδες σαν κάτι απολύτως απαραίτητο

*κάποιες αεροπορικές εταιρείες έχουν προτείνει υπερχρέωση των παχύσαρκων

*στα ράφια των σούπερ μάρκετ δεν κυκλοφορεί ούτε ένα προϊόν που να μην  αναγράφει στη συσκευασία τις θερμίδες του

*η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (και σωστά) μιλά για επιδημία πάχους

* εντούτοις πλέον μιλάμε για  υστερία εναντίον των παχουλών και όχι για πολιτική υγείας

Αν δούμε το θέμα ιστορικά, με εξαίρεση τον μεσαίωνα όπου το πάχος ήταν ένδειξη πλούτου, η λαιμαργία θεωρείτο ανέκαθεν προβληματική και ήταν ένα από τα θανάσιμα αμαρτήματα. Σήμερα όποιος τρώει δεν αμαρτάνει έναντι του Θεού, αλλά της θεοποιημένης κοινωνίας –δεν μπορεί να γλιτώσει με τίποτα ούτε την κατακραυγή των άλλων ούτε δυστυχώς του ίδιου του του εαυτού

Σε γενικές γραμμές ο παχουλός θεωρείται ουσιαστικά υποανάπτυκτος  και το σκεφτικό είναι απλό: αφού δεν ελέγχει το φαγητό του, τη στιγμή που «όλος ο κόσμος ξέρει πως το πάχος είναι κακό», άρα δεν έχει αυτοέλεγχο και είναι μάλλον βλάκας, ανίκανος και δεδομένα αποτυχημένος σε όλα. Για διάφορους λόγους ο παχουλός θεωρείται ότι οπωσδήποτε μειονεκτεί. Και όποιος έχει μερικά κιλά παραπάνω, όσο και αν παλεύει αυτή τη γενική απόρριψη, ουσιαστικά την αποδέχεται και μέμφεται τον εαυτό του. Νιώθει ότι είναι ανίκανος να ελέγξει τις ορέξεις του  και αυτομαστιγώνεται συνέχεια. 

Οι αυστηροί γονείς

Αυτό το πρόβλημα είναι εντονότερο σε εκείνους που είχαν πολύ απαιτητικούς γονείς. Καθώς εκείνοι τους πίεζαν να είναι όλο και καλύτεροι στα μαθήματα ή στη συμπεριφορά, τα παιδιά αυτά μεγάλωσαν με την αίσθηση ότι μειονεκτούν. Έτσι αν τυχαίνει να είναι και παχουλοί ενήλικες, είναι έτοιμοι να νιώσουν μειονεκτικά και γι’ αυτό το λόγο. Όπως δεν ανταποκρίνονταν στις προσδοκίες των γονέων τους, έτσι τώρα αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες της κοινωνίας.

Τι συμβουλεύω

Βρείτε τις δικές σας αξίες μέσα στο σημερινό κυκεώνα πραγματικών και πλασματικών αξιών και προτύπων

Όταν πάτε να φάτε κάτι κοντοσταθείτε για 3 δευτερόλεπτα. Αναρωτηθείτε αν το τρώτε  επειδή το λαχταράτε ή απλά το τρώτε  μηχανικά. Αν το επιθυμείτε, φάτε το και ευχαριστηθείτε το, Αν όμως συνειδητοποιήσετε ότι το τρώτε από νευρικότητα, πείτε στον εαυτό σας «ας το φάω αργότερα». Σε περίπτωση που δεν μπορέσετε να συγκρατηθείτε, μη νιώσετε ενοχές.. Άλλοι άνθρωποι  αντί για το φαγητό, παρηγορούνται με το κάπνισμα ή με το αλκοόλ ή εκτονώνονται με το να γίνονται κακοί με τους διπλανούς τους. Δεν είστε διόλου χειρότεροι από όλους αυτούς.

Μην απαγορεύετε τρόφιμα γιατί γίνονται πιο λαχταριστά.


Προσπαθήστε να τρώτε πιο συνειδητά –στην κουζίνα ή στο τραπέζι- και όχι μπροστά στην τηλεόραση ή στο γραφείο Ακόμα κι αν τσιμπολογάτε στο γραφείο ή στο δρόμο, εκείνη τη στιγμή σταματήστε και πείτε «θα φάω συνειδητά». Μασήστε το τρόφιμο και καταπιείτε το με ευχαρίστηση –μην το φάτε ασυναίσθητα. Αν το βάρος σας απασχολεί και δεν μπορείτε να βρείτε λύση απευθυνθείτε σε ψυχολόγο ή ψυχίατρο.