FinalHeader1200 300

A. Καππάτου: Πότε εμφανίζεται η επιθετικότητα στο παιδί

H δυσφορία και η αντίδραση εμφανίζονται από τους πρώτους κιόλας μήνες της γέννησης του παιδιού, όταν κάτι δεν του πάει καλά ή δεν ικανοποιούνται άμεσα οι ανάγκες του, όπως η ανάγκη για φαγητό. Τα περισσότερα παιδιά ανακαλύπτουν τη σωματική επίθεση μεταξύ 12 και 24 μηνών σαν απάντηση σε μια απογοήτευση, αλλά και για να πετύχουν κάτι που θέλουν, πχ., όταν οι γονείς δεν τα αφήνουν να πάρουν το τηλεχειριστήριο ή τα κλειδιά του αυτοκινήτου, τότε θα σηκώσουν το χέρι να τους χτυπήσουν.

Η επιθετικότητα του παιδιού κορυφώνεται μέχρι τους 30-42 μήνες. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, λοιπόν, το παιδί υιοθετεί συχνά μια αντιθετική συμπεριφορά· χτυπά, χαστουκίζει, τραβά τα μαλλιά και δαγκώνει τα παιδιά της ηλικίας του στο πάρκο ή και μέ€σα στην οικογένεια.

Προς τα 4 χρόνια, το παιδί αρχίζει να εκφραζει την επιθετικότητά του λεκτικά, χωρίς να καταφεύγει πλέον σε χειρονομίες. Τα κορίτσια ξεφεύγουν πιο γρήγορα από τη σωματική επιθετι-κότητα, αλλά εκδηλώνουν συχνά την έμμεση επιθετικότητα – κακολογούν ή φέρνουν σε δύσκολη θέση τα άλλα παιδιά.

Σε γενικές γραμμές, η επιθετικότητα συνήθως δεν συνιστά μόνιμο πρόβλημα και με τους κατάλληλους χειρισμούς αλλά και την ωριμότητα του παιδιού, υποχωρεί σημαντικά μετά τα 3-4 χρόνια του. Μόνον το 10% των παιδιών παραμένει υπολογίσιμα επιθετικό στα 8-9 του χρόνια. Σε αυτή την περίπτωση, σύμφωνα με έρευνες, υπάρχουν ενδείξεις ότι το παιδί ίσως συνεχίσει ν’ αντιδρά επιθετικά και στην εφηβεία αλλά και ως ενήλικο άτομο σε περιπτώσεις ματαίωσης και απογοήτευσης.

Tο παιδί αντιδρά με επιθετικότητα όταν…

• Θέλει να διεκδικήσει κάτι. 

• Kάποιος ή κάτι το ενοχλεί.

• Kαταλαβαίνει ότι με αυτό τον τρόπο πετυχαίνει να αποκτήσει αυτό που επιθυμεί. 

• Εκλαμβάνει ως απειλή μια συμπεριφορά που δεν είναι επιθετική, αλλά μοιάζει τέτοια στα δικά του μάτια.

• Δεν έχει διδαχτεί και βιώσει από τους γονείς τον αυτοέλεγχο.

• Δεν έχει μάθει να εκφράζει με λέξεις το θυμό του, γι’ αυτό όταν νιώθει πικρία και έντονη απογοήτευση, εξωτερικεύει αυτά τα συναισθήματα με επιθετική συμπεριφορά.

• Οι γονείς δικαιολογούν ειδικά στο αγόρι την επιθετική συμπεριφορά ως φυσική.

• Οι ίδιοι οι γονείς είναι γενικά επιθετικοί και απορριπτικοί, ενώ στην οικογένεια κυριαρχεί για διάφορους λόγους το έντονο άγχος και η ενδοοικογενειακή απόρριψη του ενός από τον άλλον.

• Στο περιβάλλον του παιδιού υπάρχουν στοιχεία που ενισχύουν την επιθετικότητα· μικρό σπίτι, πολυμελής οικογένεια, έλλειψη χώρων εκτόνωσης και παιχνιδιού, πολύωρη παρακο-λούθηση τηλεόρασης ή συνεχής ενασχόληση με ηλεκτρονικά παιχνίδια που έχουν βίαιο περιεχόμενο

Τα αίτια

Η επιθετικότητα μπορεί να είναι ένα σύμπτωμα πολλών διαφορετικών προβλημάτων. O κατάλογος με τις αιτίες είναι πολύ μεγάλος. Έχουν διατυπωθεί αρκετές απόψεις σχετικά με τους παράγοντες που ενοχοποιούνται για την εμφάνιση της επιθετικότητας στο παιδί, όπως το στρες της μητέρας, η χρήση ναρκωτικών, αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, προβλήματα κατά τον τοκετό. Μερικές φορές οι μεγάλοι ενισχύουμε με την επιθετική στάση μας αυτή τη συμπεριφορά στα παιδιά μας. Παράλληλα, η παιδική επιθετικότητα μπορεί να είναι έκφραση του άγχους ή της κατάθλιψης.

Ίσως το παιδί εξωτερικεύει με επιθετικότητα ένα πρόβλημα που το απασχολεί αλλά για το οποίο δείχνει αδιαφορία, ψυχραιμία ή που φαινομενικά το αγνοεί σαν να μην υπάρχει, όπως:

• ένα διαζύγιο ή κάποια άλλη απώλεια

• την τυχόν προσβλητική συμπεριφορά οικείων ή συμμαθητών

• την τυχόν κακοποίηση – λεκτική, σωματική τιμωρία, σεξουαλική
• την παραμέληση ή αδιαφορία
Τέλος, ας αναφέρουμε ότι υπάρχουν κάποιες ψυχιατρικές διαταραχές που σχετίζονται με την επιθετικότητα των παιδιών, όπως η διαταραχή διαγωγής, η αντιθετική προκλητική διαταραχή, η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας, η ψυχωσική συνδρομή, η νοητική υστέρηση κ.λπ.

 

Από το βιβλίο μου "Οι γονείς κάνουν την διαφορά"

http://www.akappatou.gr/

 

 

Εγγραφειτε στο Newsletter μας

Μπορείτε να κάνετε εγγραφή στο Newsletter της Α.Καππάτου και να λαμβάνετε μηνιαία ενημέρωση για θέματα που σας απασχολούν.

Η Α.Καππατου στα social media

strogili photo kappatou