FinalHeader1200 300

Α. Καππάτου: Επηρεάζεται το παιδί από τις ειδήσεις στην τηλεόραση; Πώς επιδρούν οι καταστροφές στις παιδικές ψυχές τους;

Πώς επιδρούν  οι καταστροφές στο παιδί
Υπάρχουν αρνητικά γεγονότα, όπως ατυχήματα, ληστείες, πυρκαγιές, πλημμύρες, σεισμοί, τρομοκρατικές ενέργειες, που μπορεί να συμβούν απρόσμενα σ’ εμάς, και ίσως βρεθούν μάρτυρες και τα παιδιά μας.

Όλες αυτές οι καταστροφές έχουν σημαντικές ψυχολογικές επιπτώσεις σε όλους μας, κυρίως όμως στα παιδιά, από τα πολύ μικρά μέχρι και τους εφήβους. Oι επιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν άμεσα στο παιδί ή και ύστερα από μήνες. Όσο πιο έντονη είναι η τραυματική εμπειρία που έχει βιώσει άμεσα ή έμμεσα, τόσο πιο δυνατά είναι τα ψυχολογικά συμπτώματα. Oι γονείς πρέπει να είναι σε θέση να αναγνωρίσουν έγκαιρα τα σημάδια, ώστε να βοηθήσουν το παιδί.

Πόσο επηρεάζεται;

Αυτό εξαρτάται από διάφορες παραμέτρους: το χαρακτήρα του παιδιού, την ηλικία του, την ένταση του γεγονότος
H συναισθηματική του ανάπτυξη θα επηρεαστεί  ανάλογα με το πώς θα ερμηνεύσει το γεγονός αλλά και πώς θα εκφραστεί γι’ αυτό.
Ο τρόπος αντίδρασης εξαρτάται, επίσης, από το φύλο. Tα κορίτσια παρουσιάζουν έντονα συμπτώματα μετατραυματικού στρες και πιο μεγάλης διάρκειας απ’ ό,τι τα αγόρια. Αυτά ίσως αναπτύξουν διαταραχές στη συμπεριφορά τους.

Δεν είναι, ωστόσο, απαραίτητο ότι θα παρουσιάσουν σοβαρά προβλήματα στον ψυχισμό τους όλα τα παιδιά που βίωσαν μια καταστροφή.

Πιθανά συμπτώματα

• Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας συνήθως εμφανίζουν: έντονο άγχος αποχωρισμού από τους γονείς, αρνούνται δηλαδή να απομακρυνθούν έστω και για λίγο από κοντά τους, ακόμα κι αν τους το ζητούν, ξεσπούν εύκολα σε κλάματα, έχουν ανησυχία, αυξημένη κινητικότητα ή, αντίθετα, δείχνουν παθητικότητα και η έκφραση στο πρόσωπό τους είναι φοβισμένη. Eπίσης, παρουσιάζουν πιθανή παλινδρόμηση σε συμπεριφορές μικρότερης ηλικίας τις οποίες είχαν ξεπεράσει, όπως ενούρηση, επιθυμία να κοιμούνται με τους γονείς κ.λπ.

• Τα παιδιά από 6-12 χρόνων παρουσιάζουν: τάσεις απομόνωσης, ξεσπάσματα θυμού, επιθετικότητα, αρνητισμό, πολλούς φόβους, κλάματα, δυσκολία στη συγκέντρωση και την προσοχή, πτώση της σχολικής απόδοσης. Δείχνουν συχνά λυπημένα, έχουν συναισθήματα ενοχής, φαίνονται εξαντλημένα, μιλούν απαισιόδοξα. Kαι σ’ αυτές τις ηλικίες ίσως υπάρξει παλινδρόμηση σε συνήθειες προηγούμενων σταδίων, όπως διαταραχές στον ύπνο, οι οποίες μπορεί να επέλθουν από τις πρώτες μέρες μετά το γεγονός, εφιάλτες και ανησυχία. Ακόμα, είναι πιθανό να παρουσιάσουν κεφαλαλγίες ή πόνους στην κοιλιά, δερματικά συμπτώματα καθώς και διαταραχές στο πεπτικό σύστημα.

• Oι έφηβοι ηλικίας 12-18 ετών εκδηλώνουν: αντιδράσεις που μοιάζουν με αυτές των ενηλίκων, όπως άγχος, απόσυρση, απομόνωση, αρνητικές σκέψεις, αποφυγή του σχολείου, εφιάλτες. Θυμούνται έντονα το περιστατικό που βίωσαν, νιώθουν κατάθλιψη, έχουν δυσκολία στις σχέσεις και παρουσιάζουν αντικοινωνική συμπεριφορά.

Τι μπορείτε να κάνετε…

Nα το καθησυχάζετε, εξηγώντας του ότι είναι φυσιολογικό να νιώθει φόβο ή και στενοχώρια.

Να είστε δίπλα του, διαθέσιμοι, ώστε να μπορεί να επικοινωνήσει μαζί σας, χωρίς να το πιέζετε.

Bοηθήστε το παιδί να εκφράσει αυτά που αισθάνεται, ακόμα και μέσα από το σχέδιο ή το παιχνίδι. Έχει φανεί ότι η ενεργητική αντιμετώπιση των τραυματικών γεγονότων είναι ο καλύτερος τρόπος για να ξεπεράσει το παιδί το μετατραυματικό στρες.

Aκόμα κι αν το παιδί-θύμα δεν εκφράζει το συναίσθημα της ενοχής που νιώθει, παρά μόνο σπάνια, είναι σημαντικό να γνωρίζει ότι το κατανοείτε, υπενθυμίζοντάς του ότι δεν είναι υπεύθυνο γι’ αυτό που έγινε.

Προσπαθήστε να επανέλθει η ζωή σας στους κανονικούς ρυθμούς.

Η συνεργασία με το δάσκαλο θα βοηθήσει. Με τη συζήτηση αλλά και την επανάληψη της εμπειρίας αυτής μέσα από το παιχνίδι, το παιδί θ’ αποφορτιστεί.

Μην το υπερπροστατεύετε.

Τέλος, μην ξεχνάτε ότι τα παιδιά σας κυρίως προσχολικής ηλικίας επηρεάζονται πολύ από τις δικές σας αντιδράσεις.
Αν τα συμπτώματα του παιδιού είναι έντονα, η βοήθεια από έναν ειδικό είναι απαραίτητη.
 
Επηρεάζεται το παιδί από τις ειδήσεις στην τηλεόραση;

Κάθε βράδυ, οι δέκτες της τηλεόρασης είναι ανοικτοί στο σαλόνι ή και στο υπνοδωμάτιο των περισσότερων οικογενειών. Oι γονείς παρακολουθούν τις ειδήσεις και συχνά δίπλα τους ή λίγο πιο πέρα βρίσκονται τα παιδιά τους. Aκούν για διάφορα θέματα, συνήθως δυσάρεστα, όπως για τη μεγάλη οικονομική κρίση, την ανεργία, την εγκληματικότητα, το ρατσισμό, για απαγωγές ανηλίκων, δολοφονίες, πλημμύρες, τρομοκρατικές ενέργειες, τυφώνες.

Στην εποχή της άμεσης πληροφόρησης, μια τέτοια σωρεία βίαιων και ανατριχιαστικών ειδήσεων αποτελούν πια καθημερινό φαινόμενο. Tα παιδιά, συνήθως, πληροφορούνται τα θέματα της επικαιρότητας είτε παρακολουθώντας τα ίδια τις ειδήσεις στην τηλεόραση είτε από τους γονείς τους ή, ακόμα, και από τους συμμαθητές τους στο σχολείο.

Συχνά μου θέτουν το ερώτημα πώς μπορούν τα παιδιά να επηρεαστούν από τις ειδήσεις. Eίναι γεγονός ότι κάθε παιδί έχει τη δική του προσωπικότητά και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Έτσι, λοιπόν, υπάρχουν διαφορές στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τα «άσχημα νέα».

Aρκετά παιδιά έχουν ένα καταπληκτικό «ταλέντο» να αρνούνται να ασχοληθούν με «όλα αυτά τα δυσάρεστα», αποκλείοντας το σκληρό κόσμο που προβάλλουν οι ειδήσεις από τη συναισθηματική τους ζωή. Άλλα παιδιά εντυπωσιάζονται, φοβούνται ή ανησυχούν πιο εύκολα όταν πληροφορούνται για κάποιο απειλητικό ή τρομακτικό γεγονός.

Tι μπορείτε να κάνετε…

Είναι καλύτερα να σταματήσετε να παρακολουθείτε ειδήσεις μαζί με τα παιδιά σας, ιδίως αν είναι προσχολικής ηλικίας.

Η ώρα που κάθεστε για φαγητό θα πρέπει να είναι αφιερωμένη στην επικοινωνία και στην ανταλλαγή «οικογενειακών νέων» – γι’ αυτό δεν πρέπει να είναι ανοικτός ο δέκτης της τηλεόρασης.

Αν παρ’ όλα αυτά, το παιδί έχει παρακολουθήσει κάποια είδηση που το αναστάτωσε ή απλώς σας ζητά πληροφορίες σχετικά μ’ αυτή, δώστε του την ευκαιρία να σας μιλήσει.

Ρωτήστε το τι ακριβώς είναι εκείνο που το δυσαρεστεί.

Nα είστε βέβαιοι ότι το παιδί σας θα αισθανθεί πολύ καλά, αν σας εκφράσει την ανησυχία του και νιώσει ότι του συμπαραστέκεστε.

Όταν αποφεύγετε να συζητάτε μαζί του για μια δυσάρεστη είδηση, νομίζει ότι είστε πολύ στενοχωρημένοι ή ότι αυτό που συμβαίνει είναι τόσο «κακό» που το κρύβετε. Έτσι διακυβεύεται η εμπιστοσύνη του προς εσάς, ενώ, ταυτόχρονα, του αφήνετε το περιθώριο να δημιουργεί διάφορα σενάρια με την παραγωγική του φαντασία…

Προσφέρετε στο παιδί σας ακόμα μια αγκαλιά, ασχοληθείτε περισσότερο μαζί του. Η τρυφερότητά σας μπορεί να αντισταθμίσει τις εικόνες και το φόβο που δεν το αφήνουν να ησυχάσει, αφότου έμαθε κάποιο δυσάρεστο γεγονός.

Να θυμάστε πως το παιδί αισθάνεται ασφάλεια, ανάλογα με τη σχέση που έχει διαμορφώσει μαζί σας και όχι τόσο πολύ με ό,τι συμβαίνει αλλού.
Έχει μεγάλη ανάγκη να νιώθει ότι στο σπίτι κυριαρχούν η σιγουριά και η σταθερότητα.

Βοηθήστε το να εκφράσει τα συναισθήματά του μέσα από τη ζωγραφική, τον πηλό, τις κατασκευές ή το κουκλοθέατρο. Έτσι «ξορκίζει» τους δικούς του εφιάλτες.

 

Από το βιβλίο μου μεγαλώστε ευτυχισμένα παιδιά

http://akappatou.gr/

Εγγραφειτε στο Newsletter μας

Μπορείτε να κάνετε εγγραφή στο Newsletter της Α.Καππάτου και να λαμβάνετε μηνιαία ενημέρωση για θέματα που σας απασχολούν.

Η Α.Καππατου στα social media

strogili photo kappatou