FinalHeader1200 300

Σε τι οφείλεται η κοινωνική συμπεριφορά των εφήβων

Όχι πάντως οι ορμόνες της ήβης

Μαίρη Μπιμπή

Οι αναπαραγωγικές ορμόνες που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια της εφηβείας δεν ευθύνονται τελικά για τις αλλαγές στην συμπειφορά των εφήβων, σύμφωνα με νέα αμερικανική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο Current Biology.

Επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου του Μπάφαλο υποστηρίζουν ότι «οι αλλαγές στην κοινωνική συμπεριφορά κατά τη διάρκεια της εφηβείας φαίνεται να είναι ανεξάρτητες των εφηβικών ορμονών. Δεν προκαλούνται από την εφηβεία, άρα δεν μπορούμε να κατηγορούμε τις ορμόνες».

Οι ερευνητές με επικεφαλής τον Δρ Μάθιου Πολ, επίκουρο καθηγητή στο Τμήμα Ψυχολογίας του αμερικανικού πανεπιστημίου, εξηγούν ότι η ήβη και η εφηβεία συμβαίνουν ταυτόχρονα και αν θέλουμε να μάθουμε τι προκαλεί τι, πρέπει να αφαιρέσουμε από την εξίσωση τον έναν εκ των δύο παραγόντων. «Αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει στον ανθρώπινο οργανισμό, μπορεί όμως να γίνει στα σιβηριανά χαμστερ», λέει ο Δρ Πολ.

Το ζωικό μοντέλο που ανέπτυξε μαζί με τον Κλέμενς Προμπστ από το Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης, τον Γκεερτ ντε Βρις, καθηγητή του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Τζόρτζια και τον Λόρεν Μπράουν απόφοιτο του Πανεπιστημίου του Μπάφαλο, συντελεί στην βασική κατανόηση για το τι είναι αυτό που κατευθύνει την εφηβική κοινωνική ανάπτυξη.

Η εφηβεία είναι κρίσιμη περίοδος για την ανάπτυξη του ατόμου. Αναπτύσσεται η περιπλοκότητα της σκέψης, πολλές ψυχικές διαταραχές επίσης, και σχετίζεται με την απαρχή υψηλού κινδύνου συμπεριφορών, όπως η χρήση ουσιών. Για την κοινωνική συμπεριφορά, είναι μια περίοδος που η προσοχή του παιδιού μετατοπίζεται από την οικογένεια στους φίλους. Με άλλα λόγια, σταματούν να θέλουν να είναι με τους γονείς και θέλουν περισσότερο χρόνο με τους συνομηλίκους τους.

Οι επιστήμονες έχουν λοιπόν υποθέσει ότι οι αλλαγές αυτές οφείλονται στις αυξήσεις των ορμονών των γεννητικών οργάνων κατά την ήβη.

Στην παρούσα μελέτη οι ειδικοί βρήκαν έναν τρόπο να θέσουν το ερώτημα πως η ήβη παίζει ρόλο στην ανάπτυξη της εφηβείας, ώστε να καθορίσουν ποιες αναπτυξιακές αλλαγές προκαλούνται στις ορμόνες της ήβης και ποιες όχι.

Κι ενώ μέχρι τώρα, ήβη και εφηβεία θεωρούνται ταυτόχρονες και αλληλένδετες, βιολογικά είναι διαφορετικές και διακριτές διαδικασίες.

Η ήβη είναι η διαδικασία που το άτομο αναπτύσσει την αναπαραγωγική του ικανότητα. Προκαλείται από την ενεργοποίηση του αναπαραγωγικού άξονα, ο οποίος ευθύνεται για την ανάπτυξη της αναπαραγωγικής ικανότητας, την εμφάνιση των δευτερογενών χαρακτηριστικών του φύλου και την αύξηση των ορμονών των γεννητικών οργάνων.

Η εφηβεία είναι ευρύτερη έννοια. Εμπεριέχει την ήβη αλλά και τις γνωστικές, κοινωνικές και συναισθηματικές αλλαγές που συμβαίνουν στα εφηβικά χρόνια.

Κι επειδή η ήβη και η εφηβεία συμβαίνουν παράλληλα, η απάντηση του θεμελιώδους ερωτήματος αν η ήβη προκαλεί μη αναπαραγωγικές εφηβικές συμπεριφορικές αλλαγές ή συμπέφτει χρονικά με αυτές, έχει αποδειχθεί χαοτική.

Οι ερευνητές εστίασαν σε σιβηριανά χαμστερς που είχαν γεννηθεί όταν οι ημέρες ήταν μεγάλες σε διάρκεια και είχαν περάσει γρήγορα τη φάση της ήβης ώστε στο ίδιο έτος να μπορούν να δώσουν απογόνους. Όσα γεννήθηκαν όταν οι ημέρες ήταν μικρότερες είχα καθυστερημένη ήβη και δεν μπορούν να γεννήσουν εν μέσω του χειμώνα.

Ελέγχοντας την ποσότητα του φωτός που είχε λάβει κάθε εργαστηριακό χαμστερ ελεγχόταν και η απαρχή της ήβης. Με δύο ομάδες τρωκτικών να βιώνουν την ήβη χρονικά διαφορετικά, ο Δρ Πολ παρατήρησε τις συμπεριφορικές αλλαγές σε κάθε ομάδα ώστε να καθορίσει ποιες εξ αυτών σχετίζονται πάντα με την ήβη.

Συγκεκριμένα εστίασαν στην μετάβαση από το παιχνίδι στην κοινωνική κυριαρχία, σημαντικό βήμα για τα νεαρά τρωκτικά ώστε να απαγκιστρωθούν από την οικογένεια και να βρουν την δική τους περιοχή ανάπτυξης/κυριαρχίας.

«Επειδή το παιχνίδι είναι κοινό σε πολλά ζωικά είδη, περιλαμβανομένου του ανθρώπου, μπορεί να παίζει να εξυπηρετεί μια σημαντική λειτουργία. Κι αν οι ορμόνες της ήβης ευθύνονται γι' αυτή την αλλαγή μεταξύ παιχνιδιού και κυριαρχίας, αυτή η μετάβαση θα πρέπει να συμβαίνει νωρίς στα χαμστερ που γεννήθηκαν τις μεγάλες ημέρες και αργά στα χαμστερ που γεννήθηκαν τις μικρές ημέρες, αλλά πάντα χρονικά μαζί με την ήβη», εξηγεί ο Δρ Πολ.

Αλλά οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι η μετάβαση συνέβαινε χρονικά την ίδια στιγμή και στις δύο ομάδες, ανεξαρτήτως πότε είχε συμβεί η ήβη.

Και αυτό είναι κάτι που προκαλεί έκπληξη διότι μέχρι τώρα οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι οι ορμόνες της ήβης ευθύνονται για αλλαγές που παρατηρούνται στην εφηβεία. Αλλά η νέα μελέτη δείχνει το αντίθετο.

Η βαθύτερη κατανόηση αυτών των ευρημάτων θα έχει καθοριστική επίδραση στην ψυχική υγεία των εφήβων και θα βοηθήσει στην καλύτερη ανάλυση των ψυχικών διαταραχών που εκδηλώνονται στην εφηβεία αλλά συνοδεύουν τον άνθρωπο σε όλη του τη ζωή.

health.in.gr

Εγγραφειτε στο Newsletter μας

Μπορείτε να κάνετε εγγραφή στο Newsletter της Α.Καππάτου και να λαμβάνετε μηνιαία ενημέρωση για θέματα που σας απασχολούν.

Η Α.Καππατου στα social media

strogili photo kappatou