Εκτύπωση

Όταν το bullying μεταφέρεται από τη δουλειά στο σπίτι

Από θύματα, θύτες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα ευρήματα του Workplace Bullying Institute το οποίο συνδέει το bullying στο χώρο της δουλειάς με την ενδοοικογενειακή βία. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν συλλέξει, φαίνεται πώς τα άτομα που υφίστανται τέτοιου είδους κακομεταχείριση στην εργασία τους μπορεί να ξεσπάνε στο άμεσο περιβάλλον τους επίσης με βίαιο τρόπο διαιωνίζοντας το πρότυπο που θέλει το θύμα να γίνεται θύτης όταν του δίνεται η ευκαιρία.

Ο εργασιακός εκφοβισμός φαίνεται πώς έχει ούτως ή άλλως συνέπειες στην οικογένεια του στόχου αφού το πρόβλημα μπορεί να μεταφερθεί στο σπίτι καθώς το άτομο επηρεάζεται άμεσα σωματικά και ψυχολογικά, γεγονός που εξακολουθεί να ισχύει και εκτός δουλειάς και άρα να επηρεάζει και τους γύρω του που καλούνται να μοιραστούν το δυσβάσταχτο βάρος. Επίσης, κάποιες φορές το εργασιακό bullying αναδεικνύει άλλα προβλήματα που μπορεί να υπάρχουν στο σπίτι του θύματος, όπως η αδιαφορία από μέρους του συντρόφου, η έλλειψη υποστηρικτηκότητας, η πεποίθηση πώς το θύμα φταίει γιατί "μια ζωή ήταν θύμα" κ.λπ.  

Όμως τα πράγματα, σε κάθε περίπτωση, μπορεί να εξελιχθούν ακόμα χειρότερα καθώς η βία που συσσωρεύει και ενσωματώνει ο στόχος διαβρώνει σταδιακά τις άμυνές του και  τον σπρώχνει στην άσκηση βίας ως διέξοδο αλλά προς κάποιον που επίσης δε φταίει εν προκειμένω. Η ενδοοικογενειακή βία μπορεί επίσης να εκφραστεί λεκτικά ή και σωματικά και αν δεν ελεγχθεί έγκαιρα είναι δυνατό να κλιμακωθεί.

Η κρίση χειροτερεύει τα πράγματα

Τον Ιούνιο του 2014, στο 9ο Διεθνές Συνέδριο της Διεθνούς Ένωσης για τον Εργαασιακό Εκφοβισμό και την Παρενόχληση (International Association on Workplace Bullying and Harassment), τονίστηκε ότι το φαινόμενο έχει επιδεινωθεί δραματικά τα τελευταία 15 χρόνια μεσούσης της σοβαρής διεθνούς κοινωνικοοικονομικής κρίσης. Πράγματι, ο φόβος απόλυσης σε περιόδους που η ανεύρεση νέας εργασίας θεωρείται από δύσκολη έως αδύνατη, η ανοχή σε απαράδεκτες πρακτικές φαίνεται ότι μεγαλώνει με αποτέλεσμα να βρίσκουν ιδιαίτερα πρόσφορο έδαφος να αναπτυχθούν.

Το πρόβλημα σε νούμερα

•    Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2010 από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (European Agency for Safety and Health at Work) αναφέρονται τα εξής στοιχεία για κάποια από τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.

Στην Πολωνία 17% των εργαζομένων δήλωναν θύματα εργασιακού εκφοβισμού το 2002
Στο Βέλγιο 14,4% το 2004
Στη Γαλλία 10% το 2005
Στη Φινλανδία 5% το 2006
Στη Σουηδία 3,5 % το 2010
Στην Ιρλανδία 7,9% το 2010
Στην Πορτογαλία 33,5 % το 2010.

•    Το 2011 διεθνής έρευνα (Monster Global Poll) έδειξε ότι:

Από τους 16.517 συμμετέχοντες το 64% είχε δεχτεί bullying είτε με τη μορφή σωματικής βίας, είτε με την άσκηση ψυχολογικής βίας που τους ανάγκασε να ξεσπάσουν σε κλάματα. 36% δήλωσαν ότι δεν τους είχε συμβεί ποτέ κάτι αντίστοιχο ενώ το 16% ανέφερε ότι έχει υπάρξει μάρτυρας ανάλογων περιστατικών.
Επίσης 83% των συμμετεχόντων που δήλωσαν ότι έχουν υποστεί εκφοβιστικές πρακτικές εν ώρα εργασίας ήταν Ευρωπαίοι, 65% ήταν Αμερικανοί ενώ 55% προέρχονταν από την Ασία.

•    Δεδομένα που παρουσίασε το 2011 το UNISON, το μεγαλύτερο εργατικό σωματείο στο Ηνωμένο Βασίλειο, δείχνουν πώς 6 στους 10 εργαζόμενους στη χώρα είτε έπεσαν θύματα bullying στο χώρο εργασίας τους είτε υπήρξαν μάρτυρες του φαινομένου μέσα στο έτος.

•    Στοιχεία του 2012 δείχνουν ότι 1 στους 10 Ευρωπαίους έπεσε θύμα εργασιακού bullying στη διάρκεια του συγκεκριμένου έτους.

•    Έρευνα του Workplace Bullying Institute στις ΗΠΑ που έγινε το 2014 κατέληξε στα εξής συμπεράσματα:
27% των Αμερικανών έχουν βιώσει το bullying στο πρόσφατο ή στο απώτερο παρελθόν.
72% των εργοδοτών κλείνουν τα μάτια στο πρόβλημα ή/και το ενθαρρύνουν.   

Ο ρόλος του εργοδότη

Οι υπεύθυνοι μιας επιχείρησης παίζουν ρόλο κλειδί στην εμφάνιση, εξέλιξη και καταστολή τέτοιων φαινομένων. Εξάλλου εκτός του ότι μπορούν να αμαυρώσουν την εικόνα της, ενδέχεται να έχουν και οικονομικό κόστος καθώς υπονομεύουν την παραγωγικότητα και των θυμάτων και όσων παραμένουν θεατές κ.λπ. Γι' αυτό οι εργοδότες καλούνται να αναλάβουν άμεση δράση που θα μπορούσε, σύμφωνα με σχετικούς φορείς όπως το Καναδικό Κέντρο για την Εργασιακή Υγεία και Ασφάλεια (Canadian Centre for Occupational Health and Safety), να περιλαμβάνει τα εξής:

•     Θεσμική πρόληψη. Κάθε εταιρεία οφείλει και  μπορεί να δημιουργήσει ένα σαφές πλαίσιο το οποίο θα ορίζει με σαφήνεια τι συνιστά εργασιακό bullying, πώς ακριβώς πρέπει να δράσουν θύματα και μάρτυρες μόλις εντοπίσουν το φαινόμενο (σε ποιο τμήμα πρέπει να απευθυνθούν κ.λπ.) καθώς και τις συνέπειες που θα καλείται να υφίσταται ο εκάστοτε θύτης. Στον ορισμό αυτού του πλαισίου θα μπορούσαν να συμμετέχουν και οι εργαζόμενοι.

•    Παρακίνηση όλων των εργαζομένων, στελεχών και υπαλλήλων, να εργάζονται σε ένα καθεστώς αλληλοσεβασμού και σύμπνοιας.

•    Κατάλληλη ενημέρωση και εκπαίδευση των υπαλλήλων αλλά και των ανωτέρων στην ιεραρχία ώστε να αναλαμβάνουν έγκαιρα δράση εφόσον τέτοια περιστατικά υποπέσουν στην αντίληψή τους.

•    Στήριξη και ενθάρρυνση των θυμάτων ώστε να καταγγέλουν ανάλογα περιστατικά από την αρχή της εμφάνισή τους. Επίσης, πρέπει να υπάρχουν εγγυήσεις απέναντι στα θύματα ότι η διαδικασία καταγγελίας θα γίνεται με όρους εχεμύθειας και ότι θα προστατευτούν από τυχόν αντίποινα από μέρους του θύτη.  

 Τι μπορείτε να κάνετε αν είστε θύμα

•    Μην ανεβάσετε τους τόνους απαντώντας στην επίθεση με επίθεση. Υπερασπιστείτε όμως τον εαυτό σας με ψύχραιμο τρόπο, δηλώνοντας σταθερά πώς αυτή η συμπεριφορά σάς προσβάλλει και πώς δεν είστε διατεθιμένοι να την ξαναδεχτείτε αποφεύγοντας να καταφύγετε κι εσείς σε φωνές, απειλές και προσβολές. Όχι μόνο επειδή θα μπείτε σε έναν φαύλο κύκλο αλλά και επειδή σε μία πιθανή αντιπαράθεσή σας ενώπιον των ανωτέρων σας ή του δικαστηρίου η έντονη αντίδρασή σας θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον σας (αν π.χ. ο θύτης έλεγε ότι εσείς του φωνάξατε πρώτα ενώ αυτός είχε κάνει ένα "απλό" σχόλιο) και να χάσετε το δίκιο σας. Επίσης, προσπαθήστε να μην κλάψετε, ακόμα κι αν σας φαίνεται αδύνατο καθώς αυτό μπορεί να σας κάνει ακόμα πιο ευάλωτους και τρωτούς σε νέες επιθέσεις. Αν δεν μπορείτε να αντιμετωπίσετε τον θύτη μόνοι σας, φροντίστε να το κάνετε όταν είναι και άλλοι μπροστά.

•    Μαζέψτε αποδείξεις. Αποθηκεύετε στοιχεία όπως υβριστικά e-mail κ.λπ. και καταγράφετε τα επεισόδια με λεπτομέρειες (μέρα, ώρα, ακριβής αιτία διένεξης, ύβρεις κ.λπ.)καθώς και το ποιοι υπήρξαν μάρτυρες. Ζητήστε από τους τελευταίους να σας στηρίξουν όταν αποφασίσετε να απευθυνθείτε είτε στους ανωτέρους σας είτε σε κάποιον φορέα εκτός εργασίας για την αποκατάσταση του προβλήματος. Μην επιμείνετε όμως αν δεν τους δείτε πρόθυμους αλλά μην το βάλετε και κάτω. Επιμείνετε στη διεκδίκηση των αυτονόητων έστω και μόνοι σας.

•    Ενημερωθείτε έγκαιρα για το πώς μπορείτε να κινηθείτε σε παρόμοιες περιπτώσεις. Αν π.χ. θεωρείτε ότι έχετε στοχοποιηθεί εξαιτίας της φυλής σας, φροντίστε να γνωρίζετε τι προβλέπει ο νόμος για τις διακρίσεις κάθε είδους και χρησιμοποιήστε τον κ.ο.κ.  

•    Αναφέρετε το γεγονός στους ανωτέρους σας με στοιχεία και ψυχραιμία. Αν δεν κάνουν κάτι ή ακόμα χειρότερα αν είναι οι ίδιοι οι θύτες, απευθυνθείτε άμεσα στα αρμόδια όργανα (στο σωματείο σας, στην Επιθεώρηση Εργασίας, στο νομικό τμήμα της Γ.Σ.Ε.Ε.).

•    Μην παραιτηθείτε ή αν το κάνετε, δηλώστε τους λόγους που σας εξώθησαν σε αυτό το σημείο στους παραπάνω φορείς και κάντε όλες τις νομικές ενέργειες ώστε να σταματήσετε τη δράση των θυτών και να διεκδικήσετε την αποζημίωση που προβλέπεται σε τέτοιες περιπτώσεις. Δυστυχώς, όπως δείχνουν σχετικά στοιχεία του Workplace Bullying Institute , 43% των θυμάτων αναγκάζεται να παραιτηθεί από την εργασία του ή να μεταφερθεί σε άλλο χώρο στην προσπάθειά του να αποφύγει την περαιτέρω κακομεταχείριση.

Σας ενδιαφέρουν


Tags: εκφοβισμός εργασία άγχος συναίσθημα σχέσεις