- Αλεξάνδρα Καππάτου Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος - https://akappatou.gr -

Αλάτι – κοκαΐνη, το ίδιο βασικό ένστικτο

Η ανακάλυψη ότι εκμεταλλεύονται το ίδιο δίκτυο του εγκεφάλου υπόσχεται θεραπεία των εξαρτήσεων

ΛΑΛΙΝΑ ΦΑΦΟΥΤΗ 

Εθιστικές λευκές σκόνες: η κοκαΐνη και η ηρωίνη προκαλούν εθισμό χρησιμοποιώντας το ίδιο βασικό ένστικτο που μας κάνει να ζητάμε το αλάτι σύμφωνα με νέα μελέτη.

Τι κοινό έχουν το  αλάτι, η κοκαΐνη και η ηρωίνη πέρα από το ότι έχουν τη μορφή της άσπρης σκόνης; Και οι τρεις ουσίες είναι εθιστικές και μάλιστα προκαλούν την εξάρτηση μέσω του ίδιου μηχανισμού του εγκεφάλου, όπως ανακάλυψε διεθνής ομάδα ερευνητών.

Για να είμαστε πιο ακριβείς, οι ειδικοί θεωρούν ότι η κοκαΐνη και τα οπιούχα «εκμεταλλεύονται» για να δημιουργήσουν εθισμό το ίδιο «μονοπάτι» που μας κάνει να «διψάμε» για αλάτι. Πρόκειται για ένα αρχέγονο δίκτυο που ρυθμίζει ένα βασικό ένστικτο το οποίο αναπτύχθηκε για την επιβίωσή μας. Για τον λόγο αυτό είναι ιδιαίτερα ισχυρό.

Η ανακάλυψη, τονίζουν οι επιστήμονες, εξηγεί γιατί είναι τόσο δύσκολο να καταπολεμήσουμε την εξάρτηση στοχεύοντας στην απόλυτη στέρηση της απαγορευμένης απόλαυσης. Επίσης προσφέρει νέες πληροφορίες που θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη καλύτερων θεραπειών για κάθε είδους εθισμό.

Στέρηση αλατιού

Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Ντιουκ της Καλιφόρνιας των ΗΠΑ και από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης της Αυστραλίας διεξήγαγαν τα πειράματά τους σε ποντικούς στερώντας τους για ένα διάστημα το αλάτι. Στη συνέχεια έδωσαν στα πειραματόζωα να πιουν αλατόνερο και εξέτασαν τη δραστηριότητα των γονιδίων στον υποθάλαμο _ την περιοχή που θεωρείται το «κέντρο ανταμοιβής» του εγκεφάλου.

Διαπίστωσαν ότι η πρόσληψη του αλατιού μετά τη στέρηση είχε ενεργοποιήσει στον εγκέφαλο των ζώων τα γονίδια που σχετίζονται με την ευχαρίστηση και την ανταμοιβή. Τα ίδια γονίδια ενεργοποιούνται στους χρήστες οπιούχων και κοκαΐνης όταν παίρνουν τη «δόση» τους.

Επίσης, όπως περιγράφουν στη μελέτη τους η οποία δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Proceedings of the National Academy of Sciences», όταν «μπλόκαραν» στα ζώα την επίδραση της ντοπαμίνης _ του νευροδιαβιβαστή που συνδέεται με το αίσθημα της απόλαυσης _ αυτά δεν έπιναν το αλατόνερο. Αυτό, όπως λένε, υποδηλώνει ότι η ανάγκη για αλάτι συνδέεται πράγματι με το δίκτυο της ανταμοιβής στον εγκέφαλό μας.

Ο ίδιος μηχανισμός

«Στη μελέτη αυτή δείξαμε ότι ένα κλασικό ένστικτο, η επιθυμία για αλάτι, παρέχει τη νευρωνική οργάνωση που υποστηρίζει τον εθισμό στην κοκαΐνη και τα οπιούχα» δήλωσε ο Ντέρεκ Ντέντον, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης και ένας εκ των επικεφαλής της μελέτης.

Αν και δεν προσφέρει μια άμεση «συνταγή της επιτυχίας», η ανακάλυψη αυτή θεωρείται ότι ανοίγει τον δρόμο για αποτελεσματικότερες θεραπείες. «Δεν λέμε ότι τα ευρήματά μας μάς λένε πώς να θεραπεύσουμε τον εθισμό, δείχνουν όμως νέους δρόμους έρευνας» τόνισε ο κ. Ντέντον, επισημαίνοντας ότι αν και τα βασικά ένστικτα αυτού του είδους είναι κατά βάση γενετικά προγραμματισμένα, μπορούν να αλλάξουν με την κατάλληλη εκπαίδευση.

«Τα αποτελέσματά μας ενδέχεται να έχουν τεράστια επίδραση την ιατρική οδηγώντας σε καλύτερη κατανόηση της εξάρτησης και των δυσάρεστων συνεπειών της» υπογράμμισε από την πλευρά του ο Βόλφγκανγκ Λίντκε του Πανεπιστημίου Ντιουκ, ένας εκ των κύριων συγγραφέων της μελέτης, προσθέτοντας ότι μπορούν να έχουν εφαρμογές και στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας.

Το Βήμα