- Αλεξάνδρα Καππάτου Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος - https://akappatou.gr -

Το άγχος μου, η δύναμή μου!

Λίγο στρες είναι καλό – μας κρατάει ζωντανούς, ενεργούς και σε άμεση επαφή με το περιβάλλον

Συνηθίζουμε να λέμε πως το στρες δεν κάνει καλό, πως το άγχος μπορεί να μας οδηγήσει σε επαγγελματική εξουθένωση και το μόνο που μπορεί να μας βοηθήσει είναι κάποιες τεχνικές χαλάρωσης, όπως οι αναπνοές και οι ασκήσεις γιόγκα. Και αν όλα αυτά είναι μύθος; Μια νέα έρευνα του Αμερικανού καθηγητή της Ψυχιατρικής Στάνλεϊ Μπλοκ αποδεικνύει πως το στρες είναι η… καλύτερη πηγή εσωτερικής δύναμης που υπάρχει στον οργανισμό μας!

Ακούγεται ανατρεπτικό, όμως σύμφωνα με τον καθηγητή, οι τεχνικές για μείωση του στρες που μέχρι ακούγαμε ή ακόμη και χρησιμοποιούσαμε είναι καταδικασμένες κάποια στιγμή να μας απογοητεύσουν. Αυτό δεν σημαίνει πως όταν το άγχος μας κυριεύσει, θα μας οδηγήσει στην κατάρρευση. Αν θέλουμε όμως να ζήσουμε μια ζωή που δεν μας απογοητεύει αλλά είναι δημιουργική, ευχάριστη και τελικώς μας χαρίζει πολλές ευτυχισμένες στιγμές, πρέπει να μάθουμε τον τρόπο να μετατρέψουμε το στρες σε προσωπική δύναμή μας και αυτό μπορεί να γίνει μόνο με διεργασίες που θα λάβουν χώρα μέσα στο μυαλό μας.

Τι είναι το στρες;
Το άγχος είναι απλώς μια αντίδραση σε εξωτερικά ερεθίσματα που διαταράσσουν την ισορροπία μας, είτε τη φυσική είτε την πνευματική. Με άλλα λόγια, είναι κάτι που συμβαίνει συνέχεια στη ζωή μας: Ξυπνάμε το πρωί και καθώς ξεκινάμε για τη δουλειά, βλέπουμε ότι το λάστιχο έχει σκάσει! Αυτό μας προκαλεί στρες, ειδικά αν είμαι βιαστικοί για το πρωινό meeting στην εταιρεία. Γυρνάμε από τις διακοπές για να συναντήσουμε ένα πακέτο με παραφουσκωμένους λογαριασμούς. Και αυτό θα μας προκαλέσει άγχος, ειδικά αν δεν είχαμε υπολογίσει πως πρέπει να πληρώσουμε τόσα πολλά!

Είναι απαραίτητο!
>Η εργασιακή ανασφάλεια που προκαλεί η κρίση, το μέλλον των παιδιών μας, η υγεία των ηλικιωμένων μελών της οικογένειάς μας είναι ακόμη μερικοί λόγοι που εύλογα μας προκαλούν στρες, και φυσικά δεν είναι οι μόνοι. Ενα στρεσογόνο γεγονός «πυροδοτεί» τα ένστικτα επιβίωσης που κρύβει κάθε άνθρωπος μέσα του και προκαλεί μια έκρηξη ορμονών, όπως η αδρεναλίνη, στο σώμα μας.

Αυτόματα αυξάνονται η πίεση και ο καρδιακός ρυθμός, η αναπνοή μας γίνεται πιο έντονη και «κοφτή», ενώ αυξάνονται ο μεταβολισμός και η ροή του αίματος στους μυς. Αυτό γίνεται ώστε να μπορέσουμε να αντεπεξέλθουμε στις περιστάσεις. Γι’ αυτό και λίγο στρες είναι καλό – μας κρατάει ζωντανούς, ενεργούς και σε άμεση επαφή με το περιβάλλον.

Η άλλη όψη

Τι γίνεται όμως όταν το στρες γίνεται χρόνια κατάσταση; Είναι γεγονός ότι, όταν ο άνθρωπος ζει διαρκώς σε κατάσταση στρες, αυτό έχει επιζήμια αποτελέσματα στην υγεία του. Το παρατεταμένο στρες κάνει κακό στην καρδιά, συμβάλλει στην παχυσαρκία, ενώ σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες επηρεάζει αρνητικά και τη μνήμη, δυσκολεύοντας έτσι την καθημερινότητά μας, επειδή δεν μας επιτρέπει να οργανώσουμε τη ζωή μας με επιτυχία. Επιπλέον, οι γιατροί τονίζουν πως το μακροχρόνιο στρες μπορεί να οδηγήσει στην κατάθλιψη, ακόμη και στην αυτοκτονία.

Μετατρέψτε το σε δύναμη

Το μυστικό βρίσκεται στο μυαλό μας. Σύμφωνα με τον δρα Μπλοκ, είναι πολύ πιο εύκολο αλλά και ευεργετικό να μετατρέψουμε το στρες σε εσωτερική δύναμη, παρά να προσπαθήσουμε να το μειώσουμε. Για να το πετύχουμε, πρέπει πρώτα απ’ όλα να επιχειρήσουμε μια ενδοσκόπηση που θα μας επιτρέψει να ανακαλύψουμε την έμφυτη, ανεξάντλητη πηγή εσωτερική δύναμης που όλοι κρύβουμε μέσα μας και βρίσκεται κοντά στον εγκέφαλό μας. Δηλαδή, αυτό που μας ζητάει ο γιατρός να κάνουμε είναι να ακούσουμε το ένστικτό μας.

Εκείνο που μας καθοδηγεί λεπτό προς λεπτό και μαζί με τη σκέψη μας μας επιτρέπει να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο, να παίρνουμε αποφάσεις και να ενεργούμε. Οταν το ένστικτό μας δεν λειτουργεί, δυσκολευόμαστε περισσότερο να αντιδράσουμε σε ό,τι συμβαίνει γύρω μας. Νιώθουμε ανίκανοι να ελέγξουμε τη ζωή μας και έτσι το στρες μάς κυριεύει μπλοκάροντας, στην κυριολεξία, το σώμα μας. Οταν νιώθουμε ανήσυχοι, φοβισμένοι, ευερέθιστοι, με ένταση, τότε νιώθουμε και τα αντίστοιχα σωματικά συμπτώματα. Οι ερευνητές, λοιπόν, ανακάλυψαν πως το μυστικό βρίσκεται στην εμπιστοσύνη που έχουμε στον εαυτό μας. Οταν αφήνουμε το ένστικτό μας να λειτουργήσει και μας δίνουμε «ψήφο εμπιστοσύνης», τότε δεν έχουμε τίποτε να φοβηθούμε.

Εσείς γιατί χάνετε τη δύναμή σας;

Κάντε την παρακάτω άσκηση για να βρείτε τα πραγματικά αίτια που αφήνετε το στρες να σας κυριεύσει…

1. Φέρτε στον νου σας ένα γεγονός ή μια κατάσταση που σας προβληματίζει και σας προκαλεί στρες.

2. Γράψτε τον πραγματικό λόγο στον κέντρο ενός λευκού φύλλου χαρτιού και σχεδιάστε γύρω του έναν κύκλο.

3. Για τα επόμενα ένα με δύο λεπτά, σημειώστε γύρω από τον κύκλο όλα όσα έρχονται αυθόρμητα στο μυαλό σας σχετικά με τον παράγοντα που σας προκαλεί στρες και τις προσπάθειές σας να τον αντιμετωπίσετε. Προσπαθήστε να είστε γρήγοροι και αυθόρμητοι, και κυρίως να μην κρίνετε όσα σκέφτεστε.

4. Στο κάτω μέρος του χαρτιού σημειώστε ποιες ήταν οι σωματικές αντιδράσεις σας και σε ποια σημεία του σώματός σας τις νιώσατε όταν κάνατε την άσκηση (για παράδειγμα: νιώσατε έναν κόμπο στο στομάχι, η αναπνοή σας έγινε πιο «ρηχή», οι ώμοι σας πιο σφιγμένοι κ.λπ).

5. Ρωτήστε τον εαυτό σας τις παρακάτω ερωτήσεις: είναι το μυαλό σας θολωμένο; Νιώθετε ένταση στο σώμα σας; Αισθάνεστε πως δεν είστε στην ιδανικότερη θέση για να δώσετε την καλύτερη λύση στο πρόβλημά σας; Αν η απάντηση είναι ναι, τότε δεν έχετε τον απόλυτο έλεγχο του εαυτού σας.

Η άσκηση που ακολουθεί θα σας βοηθήσει να ξαναβρείτε τη χαμένη δύναμή σας.

1. Σε μια νέα κόλλα χαρτί γράψτε στο κέντρο τον παράγοντα που σας προκαλεί άγχος και κάντε γύρω του έναν κύκλο.

2. Πριν συνεχίσετε να γράφετε, «ελέγξτε» τον εαυτό σας. Καθίστε αναπαυτικά, ακούστε τους ήχους, νιώστε το βάρος του σώματός σας, τα πόδια σας να ακουμπούν γερά στο πάτωμα, το χέρι σας να κρατά γερά το στιλό. Πάρτε μερικές βαθιές αναπνοές και αφιερώστε στον εαυτό σας όσο χρόνο χρειάζεται. Μόλις νιώσετε ότι είστε έτοιμοι, ξεκινήστε να γράφετε ό,τι σας έρχεται στο μυαλό σχετικά με το θέμα που σας απασχολεί, χωρίς όμως να χάνετε τον έλεγχο του σώματός σας. Γράψτε για ένα με δύο λεπτά.

3. Τώρα, ρωτήστε τον εαυτό σας: είναι το μυαλό σας το ίδιο θολωμένο ή περισσότερο καθαρό; Είναι το σώμα σας το ίδιο σφιγμένο ή πιο χαλαρό; Το χαλαρό σώμα και πνεύμα δείχνει πως τώρα έχετε περισσότερη εμπιστοσύνη στον εαυτό σας, άρα περισσότερη δύναμη μέσα σας. Και αυτό σας δίνει τη δυνατότητα να αντιδράσετε πιο αποτελεσματικά. Σε αυτήν την κατάσταση νιώθετε πως το στρες μειώνεται και ο αυτοέλεγχος αυξάνεται!

Η λύση βρίσκεται στην καθημερινότητα

Μπορείτε να χρησιμοποιείτε τις ασκήσεις κάθε φορά που νιώθετε πως ένα στρεσογόνο γεγονός απειλεί την ισορροπία σας, όμως η ουσία των ασκήσεων βρίσκεται σε τρεις βασικές κινήσεις που μπορείτε να κάνετε καθημερινά, ώστε να είστε πάντα σε πλεονεκτική θέση: εξερεύνηση, ταυτοποίηση και εκλογίκευση. Γράφοντας στο χαρτί το πρόβλημα, εξερευνείτε την πηγή που προκαλεί το στρες.

Σημειώνοντας στη συνέχεια όλα όσα σας έρχονται στον νου όταν σκέφτεστε την πηγή του στρες, κάνετε ταυτοποίηση του προβλήματος, ενώ δίνοντας χώρο και χρόνο τόσο στο σώμα όσο και στη σκέψη σας εκλογικεύετε το πρόβλημα, μετατρέπετε το στρες σε εσωτερική δύναμη και μπορείτε τελικώς να αντιμετωπίσετε την πηγή του αποτελεσματικά.

εφημερίδα espresso