- Αλεξάνδρα Καππάτου Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος - https://akappatou.gr -

Η δύναμη της φιλίας στα παιδιά!


Είναι σημαντικό το παιδί να έχει φίλους
Οι γονείς της οκτάχρονης Χρυσάνθης, μαθήτριας της δευτέρας δημοτικού, είναι ανήσυχοι επειδή η κόρη τους δεν έχει κάνει κάποια σταθερή φίλη, παρότι παίζει με κάποια παιδιά. «Κάθε φορά μας αναφέρει κάποια νέα φίλη» διηγούνται οι γονείς της. Όταν τη ρωτούν τι έγινε η προηγούμενη, τους απαντά ότι παίζει με άλλα παιδιά τώρα. Είναι λίγο ντροπαλή, όμως βλέπουν ότι, παρά τον δισταγμό της, μπαίνει στην παρέα των συνομηλίκων. Δεν ξέρουν, όμως, πώς να τη βοηθήσουν.
Aναμφίβολα, είναι απαραίτητο τα παιδιά μας να έχουν έναν ή περισσότερους φίλους, προκειμένου να παίζουν μαζί, να ψυχαγωγούνται, αλλά και να μοιράζονται τυχόν προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
Oι φίλοι αποκαλύπτουν πράγματα που το παιδί δεν μπορεί να μάθει στο στενό οικογενειακό περιβάλλον. Aς μην ξεχνάμε ότι η οικογένεια αποτελεί για το παιδί ένα είδος προστατευμένης περιοχής· εδώ το φροντίζουν, το σέβονται και το αγαπούν μόνο και μόνο επειδή είναι το παιδί τους. Aκόμα και η σχέση με τα αδέλφια του είναι διαφορετική από εκείνη που διαμορφώνεται με τους φίλους του. Παρόλο που πάντα υπάρχει ένας βαθμός ανταγωνισμού στην αδελφική σχέση, συνήθως υπερισχύουν τα αισθήματα εγγύτητας και η συνείδηση ότι ο ένας έχει ανάγκη τον άλλον.

Στον έξω κόσμο, όμως, όλα είναι διαφορετικά. Oι σύντροφοι της ίδιας ηλικίας βλέπουν το παιδί όπως πραγματικά είναι, με τα προτερήματα και τα ελαττώματά του. Aυτό σημαίνει ότι ορισμένες φορές μπορεί να του ασκήσουν σκληρή κριτική. Oι φίλοι δεν έχουν κανέναν ενδοιασμό να αποκαλέσουν κάποιο παιδί «χοντρό», «φοβητσιάρη» ή «χαζό».

Η απόκτηση φίλων, όμως, είναι θεμελιώδους σημασίας για την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών, καθώς τα βοηθά να αποκτήσουν και να βελτιώσουν τις επικοινωνιακές δεξιότητες, την ενσυναίσθησή τους, να αντλήσουν νέες εμπειρίες, γνώσεις, αξίες και να διαμορφώσουν τη συμπεριφορά τους. Ανάλογα με το στάδιο της ανάπτυξής τους, οι φιλίες των παιδιών παίρνουν διαφορετικά χαρακτηριστικά. Έτσι, στην αρχή μπορεί να είναι σύντομες και «επιπόλαιες» –και αυτές, ωστόσο, παραμένουν σημαντικές, καθώς στην ουσία εκπαιδεύουν τα παιδιά για τις μελλοντικές τους φιλίες–, όμως, με τον καιρό, βαθαίνουν και αποκτούν νόημα και κυρίαρχη θέση στη ζωή τους.
Η δύναμη της φιλίας

Kάνοντας παρέα με αγόρια και κορίτσια της ηλικίας του, το παιδί μαθαίνει πώς να πλησιάζει τους άλλους, πώς να το υπολογίζουν οι φίλοι, πώς να συνεργάζεται, αλλά και πώς να επιλύει από κοινού προβλήματα που αντιμετωπίζει.
Mαθαίνει να σταθμίζει τις δυνάμεις του. Tα παιδιά είναι μονίμως ανταγωνιστικά. Ποιος τρέχει πιο γρήγορα; Ποιος φτιάχνει πρώτος το παζλ; Ποιος ζωγραφίζει καλύτερα; Μέσα από τη φιλία όμως το παιδί μαθαίνει να αναγνωρίζει τα ταλέντα τα δικά του, αλλά και των φίλων του, να εκτιμά εξίσου και τα δύο αντιμετωπίζοντας τους άλλους ως συναγωνιστές και όχι ως αντιπάλους.
Κάνοντας φίλους, το παιδί νιώθει ασφάλεια και αντιλαμβάνεται ότι μπορεί να συναντήσει αποδοχή και πέρα από τον στενό κύκλο της οικογένειάς του.•
Μαθαίνει όχι μόνο να παίρνει αλλά και να δίνει. Οι φιλίες βοηθούν το παιδί να καταλάβει ότι οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν αμφίδρομη δυναμική και ότι όλα τα μέρη που εμπλέκονται σε αυτές πρέπει να «συναλλάσσονται» ισότιμα.
Tο γεγονός ότι ανήκει σε μια ομάδα ομοίων του τού προσφέρει την απαραίτητη σιγουριά για να γίνεται όλο και πιο αυτόνομο και αποφασιστικό.
Φυσικά, η φιλία δεν έχει την ίδια σημασία σε όλες τις ηλικίες. H ανάγκη όμως να ενώνονται με τους ομοίους τους είναι έμφυτη στους ανθρώπους από τη στιγμή που γεννιούνται και σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους.

Απόσπασμα