FinalHeader1200 300

Ναρκωτικά

Tο πρόβλημα της  χρήσης ναρκωτικών ουσιών  (σύμφωνα με πολύ πρόσφατα στοιχεία πανεπιστημιακών ερευνών που δημοσιεύθηκαν στον απολογισμό  της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διάφορα κράτη-μέλη) είναι σημαντικό και για την Ελλάδα. Στον τόπο μας φαίνεται πως κάνει συστηματική χρήση κάνναβης(χασίς) περίπου το 6 % των 16χρονων. Πριν από μόλις 10 χρόνια, οι έφηβοι αντίστοιχης ηλικίας έκαναν συστηματική χρήση σε ποσοστό  3%. Επιπλέον, δεν είχαν πρωτοδοκιμάσει χασίς ή άλλες ουσίες σε ηλικία 13 -14 ετών, όπως κάνουν τα τελευταία χρόνια , αλλά στα 15.

Το ποσοστό, λοιπόν, των εφήβων που δοκιμάζουν από περιέργεια ή άλλους λόγους ναρκωτικά είναι διπλάσιο σε σύγκριση με λίγα χρόνια πριν.

Κάποια παιδιά σταματούν στην πρώτη δοκιμή, κάποια έπειτα  από κάποιες «σποραδικές δοκιμές»και κάποια ύστερα από παρέμβαση των γονιών τους που απευθύνονται για βοήθεια σε ειδικούς. Υπάρχουν βέβαια και οι έφηβοι που δεν απαγκιστρώνονται ποτέ ή ξεφεύγουν με τρομερά μεγάλη δυσκολία από τον κόσμο των ναρκωτικών.

Ο γονιός είναι πολύ λογικό να ανησυχεί. Δεν έχει τρόπο να είναι  προκαταβολικά ήσυχος ότι το παιδί του θα ανήκει στο ποσοστό  που δε θα δοκιμάσει ποτέ ναρκωτικά. Μήπως  θα ανήκει ή ήδη ανήκει  στο ποσοστό που «φλερτάρει»με τον κίνδυνο;  Και αν τελικά ανήκει στο 6% που θα γίνει συστηματικός χρήστης κάνναβης ή στο 3% που θα εξαρτηθεί από την ηρωίνη; Τα ποσοστά των τοξικομανών εφήβων και γενικά οι  αριθμοί δεν έχουν απολύτως καμία σημασία όταν ένας από αυτούς τους «αριθμούς» είναι το παιδί μας.

Τι μπορεί να φταίει

Τα αίτια που οδηγούν τα παιδιά στα ναρκωτικά είναι πολλά και περίπλοκα, όμως ο περισσότερος κόσμος πιστεύει λανθασμένα ότι φταίνε «οι κακές παρέες» και «οι κακοί γονείς». Αυτός ο μύθος τους καθησυχάζει γιατί νομίζουν ότι εξαιρεί αυτομάτως το δικό τους παιδί. Με τα ναρκωτικά  όμως, μπορεί να βρεθεί μπλεγμένο οποιοδήποτε παιδί, οποιασδήποτε οικογένειας.

Συνήθως πειραματίζονται με ναρκωτικά τα παιδιά που :

- Έχουν άγχος και ανασφάλεια ή κατάθλιψη.

- Τα αγόρια και τα κορίτσια που δεν είναι σε γενικές γραμμές επίμονα και φιλόπονα, αλλά προτιμούν τις εύκολες λύσεις σε όλους τους τομείς

- Εκείνα που δεν έχουν άλλους τρόπους χαλάρωσης –π.χ. μουσική, αθλητισμό, κοινωνική συναναστροφή- τείνουν να «βολεύονται» πιο εύκολα με τα χαπάκια και γενικά με τα ναρκωτικά.

- Οι έφηβοι που είναι αδέξιοι στην αντιμετώπιση  διαφόρων  καθημερινών προβλημάτων.

- Αισθάνονται απόρριψη από το περιβάλλον, νιώθουν να μην ανήκουν πουθενά και θέλουν απεγνωσμένα να ενταχθούν σε μια ομάδα η οποία επιτέλους θα τα αποδεχτεί- στην προκειμένη περίπτωση, στην ομάδα των παιδιών που κάνουν ήδη χρήση ουσιών.

- Θέλουν να κάνουν τους τολμηρούς και τους αρχηγούς και τους αρέσει η ριψοκίνδυνη συμπεριφορά. Ρισκάρουν για να αποδείξουν  στη συντροφιά και στον εαυτό τους  πόσο άτρωτοι και ισχυροί είναι.

Επίσης τα παιδιά που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες επειδή:

- Δεν έχουν στενές σχέσεις  με τους γονείς τους ή με άλλα θετικά πρότυπα ενηλίκων και παράλληλα συναναστρέφονται με παρέες ή ένα άτομο που κάνει ήδη χρήση ουσιών.

- Έχουν  γονείς τοξικομανείς ή αλκοολικούς.

- Δεν έχουν πειστεί από τους γονείς και το ευρύτερο περιβάλλον τους ότι τα ναρκωτικά είναι βλαβερά και δεν έχουν ενστερνιστεί μια σαφώς αρνητική στάση  έναντι των ναρκωτικών – δηλαδή δεν τα απορρίπτουν κατηγορηματικά.

Tι πρέπει να σας θορυβήσει

Tα «συμπτώματα» που μπορεί να παρουσιάσει ένα παιδί όταν κάνει χρήση ουσιών ποικίλλουν.

• Έχει γενικά αλλάξει συμπεριφορά, δείχνει απόμακρο, κουρασμένο, παραμελεί την ατομική του καθαριότητα, δεν είναι συνεργάσιμο.

• Παρουσιάζει έντονες διακυμάνσεις στη διάθεσή του.

• Aποφεύγει τους γονείς.

• Εμφανίζει έντονη υπνηλία ή αϋπνία.

• Έχει αλλάξει η στάση του απέναντι στο σχολείο, κάνει κοπάνες και πέφτουν οι βαθμοί σε όλα τα μαθήματα.

• Αφαιρείται συχνά. 

• Καθυστερεί ή και αμελεί τις υποχρεώσεις του.

• Δείχνει έλλειψη ενδιαφέροντος για δραστηριότητες.

• Kάνει συχνά περίεργα τηλεφωνήματα με αξιοσημείωτη μυστικότητα.

• Λέει αρκετά ψέματα τον τελευταίο καιρό.

• Δείχνει πιο ευερέθιστο και αμυντικό. Pίχνει πιο εύκολα τις ευθύνες στους άλλους.

• Πίνει και καπνίζει στις εξόδους με τις παρέες του. 

• Συμπεριφέρεται με τρόπο που δείχνει ότι ίσως δεν απορρίπτει πια τη χρήση ναρκωτικών ουσιών.

• Έχει πιθανόν «ξεκόψει» από τους παλιούς του φίλους. Κάνει παρέα με μεγαλύτερα ή συνομήλικα παιδιά που έχετε υπόνοιες ότι ίσως κάνουν χρήση ναρκωτικών.

• Προμηθεύεται φάρμακα που δεν ξέρετε σε τι τα χρειάζεται.

• Έχει τύχει να το δείτε να παραπατά ή να μιλάει σαν μεθυσμένο χωρίς να έχει πιει.

• Γελάει και χαχανίζει χωρίς λόγο.

• Zητάει πολλά γλυκίσματα.

• Aρχίζει ξαφνικά να χρησιμοποιεί διάφορα αρωματικά στόματος.

• Tα μάτια του είναι κατά καιρούς θολά ή πολύ κόκκινα και οι κόρες είναι άλλοτε πολύ διεσταλμένες και άλλοτε πολύ μικρές.

• Ίσως τελειώνουν πολύ γρήγορα τα ποτά στο σπίτι.

• Zητάει παραπάνω χρήματα ή, αντίθετα, βρίσκεται με πολλά χρήματα που δεν του τα έχετε δώσει εσείς.

• Xρησιμοποιεί «αργκό» που δεν συνήθιζε παλιά. 

• Έχετε ανακαλύψει στο δωμάτιό του ή στα πράγματά του κομμάτια αλουμινόχαρτο ή χαρτάκια για τσιγάρο ή κομμένα καλαμάκια, ή περίεργη σκόνη, χάπια, ή σύριγγες.

«Πώς να βεβαιωθώ και τι να κάνω;»

H στενή επαφή με το παιδί ξεκαθαρίζει την κατάσταση, αλλά, αν η επικοινωνία χωλαίνει, τότε ο γονιός «θέλει να μάθει τι τρέχει», φτάνοντας να χρησιμοποιήσει οποιονδήποτε τρόπο. Aυτό μπορεί να σας οδηγήσει σε «ερασιτεχνικές αστυνομικές» μεθόδους, που αφενός θα εκνευρίσουν το παιδί, αφετέρου ίσως οδηγήσουν σε λανθασμένα συμπεράσματα. Υπάρχουν γονείς που παρακολουθούν τα παιδιά τους, βάζουν βιντεοκάμερες, παίρνουν ειδικά τεστ από το διαδίκτυο για να δουν αν ανιχνεύονται ναρκωτικά στις τρίχες των μαλλιών του παι€διού τους κ.λπ.

H καλύτερη μέθοδος να εντοπιστεί το πρόβλημα είναι η στενή επικοινωνία με το παιδί, έστω και αν έχει προηγηθεί ένα διάστημα αποξένωσης. Tο παιδί είναι πάντα ανοιχτό στην αγάπη. Aπό τη στιγμή που ο έφηβος ή η έφηβη ξανοιχτεί και διαπιστωθεί ότι όντως υπάρχει πρόβλημα χρήσης, το επόμενο βήμα είναι να απευθυνθείτε σε κάποιο θεραπευτικό πρόγραμμα για εφήβους χρήστες ή σε ψυχολόγο ή παιδοψυχίατρο ιδιωτικά. Aκόμα και αν το παιδί έχει πάρει ναρκωτικά μόνο 2-3 φορές, πρέπει και πάλι να απευθυνθείτε σε ειδικό. Nα μην εφησυχάσετε δηλαδή ότι «το παιδί έκανε μερικά πειράματα αλλά δεν είναι χρήστης». O ευκαιριακός χρήστης έχει σημαντικές πιθανότητες να γίνει συστηματικός είτε στο αμέσως επόμενο διάστημα είτε σε 1-2 χρόνια από τα πρώτα πειράματα. Aν το παιδί επιμένει πως δεν κάνει χρήση ναρκωτικών αλλά έχετε βάσιμες υπόνοιες, τότε θα πρέπει να μεθοδεύσετε τη δράση σας. Να συνεχίσετε να δείχνετε αγάπη στο παιδί σας και να κρατάτε την επικοινωνία ανοιχτή, αλλά παράλληλα πρέπει και να αναζητήσετε βοήθεια, γιατί είναι πολύ πιθανό όσα κάνετε να μην αρκούν.

Πως να το προλάβετε

Όπως σε όλα τα σοβαρά προβλήματα των εφήβων, η καλύτερη πρόληψη είναι η συχνή, σταθερή και σε βάθος επικοινωνία με το παιδί. Όσα προβλήματα και να υπάρχουν, οι γονείς δεν πρέπει ποτέ  να διακόπτουν την επικοινωνία αυτή. Ακόμα και αν ο έφηβος είναι αρνητικός και προχωρεί σε ρήξη , ο γονιός θα πρέπει να προσπαθεί  καθημερινά να ξαναχτίζει τις γέφυρες. Η σταθερή προπαγάνδα των γονιών κατά των ναρκωτικών πρέπει να ξεκινά από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού. Πρέπει να απομυθοποιείται η «χαλαρωτική » ή «ψυχαγωγική» διάσταση των  ναρκωτικών και οι γονείς να εξηγούν στο παιδί τους τις μοιραίες συνέπειες που έχει για τη ζωή ενός ανθρώπου η εξάρτηση από οποιαδήποτε ουσία.  Πρέπει να πείθουν το παιδί να  μη δοκιμάσει ποτέ ναρκωτικά, γιατί από τη στιγμή που θα πάρει δοκιμαστικά μια ουσία, κανένας δεν μπορεί να προβλέψει με σιγουριά  αν θα ακολουθήσει δεύτερη και τρίτη «δοκιμή»  ή πλήρης εθισμός και εξάρτηση. Οι γονείς καλό είναι :

- Να αποτρέπουν τα παιδιά με ρεαλιστικά και επιστημονικώς αποδεδειγμένα επιχειρήματα και όχι να τα εκφοβίζουν με ανακρίβειες, γιατί αν το παιδί αποφασίσει να τους παρακούσει και δοκιμάσει χασίς, θα διαπιστώσει ότι «δεν πέθανε με μια ρουφηξιά». Κατά   συνέπεια, θα διαπιστώσει ότι οι γονείς  του υπερέβαλαν  και πολύ πιθανός να θεωρήσει ότι εξίσου ανακριβή είναι όλα όσα του είπαν για το ζήτημα των ναρκωτικών.  Οπότε ίσως αρχίσει να καπνίζει άφοβα χασίς ή να θελήσει  να δοκιμάσει και άλλες ουσίες.

- Να ζητούν από το σχολείο του παιδιού να κάνει και εκείνο κατά καιρούς εκστρατείες ενημέρωσης των μαθητών κατά των ναρκωτικών.

-Να ζητούν τη συμβολή του παιδιάτρου. Η γνώμη του γιατρού βαρύνει στη συνείδηση του παιδιού επειδή η ιδιότητά του προσθέτει ένα ξεχωριστό επιστημονικό και κοινωνικό κύρος στην άποψη των γονιών.

Από το βιβλίο της Α. Καππάτου  "Παιδιά στην Εφηβεία Γονείς σε κρίση" Εκδόσεις Μίνωας

Εγγραφειτε στο Newsletter μας

Μπορείτε να κάνετε εγγραφή στο Newsletter της Α.Καππάτου και να λαμβάνετε μηνιαία ενημέρωση για θέματα που σας απασχολούν.

Η Α.Καππατου στα social media

strogili photo kappatou

Τα cookies βοηθάνε στην καλύτερη εμπειρία σας στην περιήγηση της ιστοσελίδας μας, συνεχίζοντας συμφωνείτε με τη χρήση τους.
Περισσότερα Αποδοχή