Final Header for old website

Το άγχος στην εφηβεία

Εφημερίδα Κέρδος - Πέμπτη 3 Ιουνίου  2010

Το άγχος στην εφηβεία
Ποια συμπτώματα εκδηλώνονται και ποια μέτρα πρέπει να λαμβάνουν οι γονείς.

της Αλεξάνδρας Καππάτου

Το άγχος είναι ένα πολύ δυσάρεστο συναίσθημα που νιώθει ο έφηβος μπροστά σε ένα αόριστο κίνδυνο ή απειλή.  Στην εφηβεία τα παιδιά «τα χάνουν» εύκολα και κατά συνέπεια βρίσκονται πολύ συχνά σε κατάσταση «έντονου άγχους». Εντούτοις, όσο φυσιολογικό και αν είναι το έντονο άγχος σε έναν έφηβο, οι γονείς πρέπει να μπορούν να το αναγνωρίσουν για να πάρουν τα μέτρα τους.

Ο έφηβος έχει νευρικότητα, ανησυχία και  απότομη συμπεριφορά ή δείχνει κακή διάθεση, που δεν συνοδεύεται απαραίτητα από εριστικότητα. Μπορεί να παραπονιέται για ταχυκαρδίες ή να βλέπετε ότι τρώει τα νύχια του, παρουσιάζει αλλαγή στις συνήθειες του ύπνου, αλλαγές στη γενική συμπεριφορά, κάνει συχνά παράπονα για πονοκεφάλους, ζαλάδες, προβλήματα στο στομάχι και άλλες αδιαθεσίες που συχνά είναι ψυχοσωματικές. Κάνει συχνά λάθη, σαν να «λέει» με τον τρόπο του στους άλλους  ότι «τα έχει χαμένα» και ότι  δεν ξέρει πώς να αντιδράσει, δείχνει πελαγωμένο  σε απλές δουλειές, πίνει ή καπνίζει στα κρυφά κλπ.
Το παιδί σας μπορεί και να μην εκδηλώνει έντονα τίποτε από τα παραπάνω. Μερικά παιδιά παριστάνουν θαυμάσια τους  «άνετους» ή τις «άνετες» και εμφανίζονται «αναίσθητα» όπως τα κατηγορούν συχνά οι γονείς τους όταν εκνευρίζονται, ενώ κατά βάθος αισθάνονται έντονο στρες. Το κρύβουν όμως   και αυτή η «αναισθησία» αποτελεί μία μάσκα άμυνας.
Ειδικά τα συνεσταλμένα και ευαίσθητα παιδιά δεν εκδηλώνουν τα άγχος τους ούτε με νεύρα ούτε με φωνές. Προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα για να ευχαριστήσουν τους γονείς τους, παρότι νιώθουν βουβή απελπισία και τρομερή πίεση. Αυτά τα παιδιά χρειάζονται ακόμα μεγαλύτερη προσοχή.

Τρόποι διαχείρισης του άγχους
Αν το παιδί σας δείχνει συμπτώματα άγχους σε μεγάλο  βαθμό για διάστημα μεγαλύτερο του ενός μήνα, καλό είναι να αναζητήσετε τη βοήθεια κάποιου ειδικού, γιατί ίσως δεν αρκούν τα μέτρα που παίρνετε στο σπίτι.
Χρειάζεστε βοήθεια όταν το παιδί παρά τις συστηματικές προσπάθειές σας
- αποφεύγει συστηματικά να μένει μόνο του
- εκφράζει αγωνία όταν δεν είναι κοντά του ο ένας από τους δύο γονείς
- φοβάται διαρκώς  για την ασφάλεια της οικογένειας ή προσωπικά τη δική του
- παραπονιέται πολύ συχνά για πονόκοιλους, πονοκεφάλους και άλλα ψυχοσωματικά προβλήματα
- αποφεύγει υπερβολικά κάθε καινούργια γνωριμία
- σας αναλύει  ολόκληρα σενάρια για κάτι που είναι απίθανο να συμβεί
- παρουσιάζει εμμονές, δηλαδή επαναλαμβάνει τις ίδιες σκέψεις ή τις ίδιες κινήσεις (πλένει διαρκώς τα χέρια του, ελέγχει πέντε φορές αν έχει όλα τα βιβλία στη σάκα του)
- παρουσιάζει κάμψη στη σχολική επίδοση
- έχει συχνούς εφιάλτες
- δείχνει πολύ μελαγχολικό
- εξομολογείται ότι «θέλει να πεθάνει»
- εκφράζεται βίαια και επιθετικά
- απειλεί συχνά  ότι «θα σηκωθεί να φύγει από το σπίτι»
- πίνει  ή καπνίζει ή παίρνει ναρκωτικά 
- παρουσιάζει ακραία σεξουαλική δραστηριότητα
- γενικά παρουσιάζει ασυνήθιστη συμπεριφορά

Τι μπορείτε να κάνετε για το άγχος παιδιών και εφήβων
- Ακούτε με προσοχή το παιδί σας, ώστε να ξέρει ότι έχει κάποιον να το ακούσει χωρίς να του ασκήσει κριτική.
- Προσπαθήσετε να μετριάσετε το δικό σας άγχος γιατί αποτελείτε πρότυπο και σας μιμείται –μιμείται τις ενέργειες και όχι τις θεωρίες.
- Χαλαρώστε και αφήστε το παιδί να πάρει πρωτοβουλίες Οι αυστηροί και οι υπερπροστατευτικοί  γονείς, έχουν πιο αγχώδη παιδιά από τους άλλους, οι πρώτοι επειδή τα μειώνουν συστηματικά και οι δεύτεροι επειδή δεν επιτρέπουν ουσιαστικά τις  πρωτοβουλίες. Τα παιδιά που ζουν περιορισμένα ή πολύ προστατευμένα, δεν ξέρουν πώς να αντιμετωπίζουν καταστάσεις και φυσικά αγχώνονται..
- Μάθετε στο παιδί και στον έφηβό σας να βάζει τα πράγματα σε μια σειρά. Ο προγραμματισμός είναι βασική παράμετρος της ηρεμίας. Ακόμα κι αν το πρόγραμμα  δεν τηρείται σχολαστικά, απαλύνει το άγχος σε μεγάλο βαθμό. Επιπλέον, δίνει στο άτομο μια αίσθηση ότι ελέγχει εκείνο την κατάσταση.
- Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν να βάζουν όρια στους άλλους και να λένε με ευγένεια «όχι».
- Αν το παιδί σας είναι εσωστρεφές, προσπαθήστε με διακριτικότητα να ενισχύστε την κοινωνικοποίησή του.  Είναι απαραίτητο να έχει φίλους και φίλες με τους οποίους να μπορεί να συζητά όσα τον/ την αγχώνουν. Δεν είναι καλό να συζητά όλα τα προβλήματά του μόνον με τους γονείς του.
- Προϋπόθεση της φιλίας είναι η εμπιστοσύνη. Μην «κουτσουρεύετε» την εμπιστοσύνη του παιδιού σας προς τους φίλους του, εκτός και αν όντως το επηρεάζουν αρνητικά.
- Δείχνετε με παραδείγματα στο παιδί ότι ακόμα και τα πιο δύσκολα καθήκοντα, τελικά διεκπεραιώνονται.
- Τις περισσότερες φορές το παιδί δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα επειδή δεν ξέρει  να ζητά βοήθεια. Εξηγήστε του ότι η ατομική προσπάθεια είναι σπουδαία, αλλά η ομαδική είναι σπουδαιότερη
- Τα παιδιά με κοινωνική ζωή έχουν πάντα λιγότερο άγχος γιατί ακουμπούν σε περισσότερες ομάδες υποστήριξης (αθλητικές, γειτονικές, ιδεολογικές, συγγενικές κ.λπ.) Όσο πιο μοναχικό είναι ένα παιδί, τόσο περισσότερο άγχος σωρεύει.
- Συμμετέχετε όσο μπορείτε σε κοινωνικές παρεμβάσεις (π.χ. για το άλσος στη γειτονιά σας ή για τη βιβλιοθήκη του σχολείου) ώστε να δίνετε το παιδί το μήνυμα ότι όσο ασήμαντοι κι αν μοιάζουμε, ΟΛΟΙ μπορούμε ΚΑΤΙ να κάνουμε. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για την αυτοεκτίμηση του παιδιού.
- Εκπαιδεύστε το παιδί να αξιολογεί  τα στρεσογόνα γεγονότα . Με αυτό τον τρόπο μετριάζει το αίσθημα της απειλής
- Προτρέψτε το  να λέει «θα τα καταφέρω». Όσο απλοϊκό κι αν σας φαίνεται, η επανάληψη μιας θετικής φράσης φέρνει πολλές φορές θετικό αποτέλεσμα. Ένας λόγος είναι ότι εστιαζόμαστε στην επανάληψη της μονότονης φράσης και «ξεχνάμε» για λίγο το άγχος μας. Ένας άλλος λόγος είναι ότι έτσι όντως πείθουμε στο τέλος τον εαυτό μας πως θα τα καταφέρει.
- Είναι σημαντικό να επιμερίζει τα καθήκοντα που του φαίνονται τεράστια σε μικρότερα τμήματα και να τα αντιμετωπίζει πιο εύκολα «κομματάκι-κομματάκι» παρά ορθωμένα μπροστά του όλα μαζί σαν βουνό.
- Να εστιάζει στο πρόβλημα και όχι στα συναισθήματα που αυτό του γεννά. Αν πρέπει να διαβάσει 10 σελίδες και αγχώνεται αλλά πρέπει οπωσδήποτε να τις διαβάσει, θα πρέπει να αναγνωρίσει το άγχος που του προκαλεί το διάβασμα και να το βάλει «στην άκρη». Εκείνο που προέχει είναι να λύσει το πρόβλημα, δηλαδή να διαβάσει. Αν διαβάσει θα φύγει και το άγχος.  Αν, αντίθετα, ασχοληθεί με το άγχος, δε θα διαβάσει και τότε δεν θα έχει κανέναν τρόπο να λύσει το πρόβλημα.
- Αν κάποια υποχρέωση το αγχώνει πάρα πολύ, ας κάνει ένα διάλειμμα. Πρέπει να μάθει να λέει στον εαυτό του την εξής φράση: «όσο κι αν με πιέζει αυτή η συγκεκριμένη δουλειά, αφού νιώθω τόσο άγχος αποκλείεται να την κάνω σωστά.
Ας χαλαρώσω λίγο παίζοντας ή με μια βόλτα και μετά θα συνεχίσω με πιο καθαρό μυαλό.»
-Μάθετε στο παιδί σας μικρές «αποδράσεις». Αν νιώθει πολύ άγχος, ίσως χαλαρώσει  τηλεφωνώντας σε κάποιον φίλο ή  ακούγοντας για λίγο μουσική.
-Όταν του αναθέτετε υποχρεώσεις, να βεβαιώνεστε ότι το παιδί σας έχει «φορτωθεί» τόσα όσα αντέχει. Επιπλέον βεβαιωθείτε ότι  του περισσεύει διάθεση ή χρόνος για να είναι παράλληλα και  παιδί ή έφηβος
-Ενθαρρύνετε τις αθλητικές δραστηριότητες χωρίς όμως να πιέζετε το παιδί. Οι έφηβοι που αθλούνται έχουν καλύτερες επιδόσεις σε όλους τους τομείς –στους βαθμούς, στις κοινωνικές σχέσεις κ.λπ. 
-Προσέχετε όσο μπορείτε τη σωστή διατροφή του Αν π.χ. ο έφηβος  πίνει καφέδες, καθιερώστε στο σπίτι τον ντεκαφεϊνέ.

Εγγραφειτε στο Newsletter μας

Μπορείτε να κάνετε εγγραφή στο Newsletter της Α.Καππάτου και να λαμβάνετε μηνιαία ενημέρωση για θέματα που σας απασχολούν.

Η Α.Καππατου στα social media

strogili photo kappatou

Τα cookies βοηθάνε στην καλύτερη εμπειρία σας στην περιήγηση της ιστοσελίδας μας, συνεχίζοντας συμφωνείτε με τη χρήση τους.
Περισσότερα Αποδοχή