FinalHeader1200 300

Εμείς - Cyberbullying

teen kin

Εμείς 

Τεύχος 05 -Οκτώβριος 2013 

Το cyberbullying  ή αλλιώς ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός, είναι η επιθετική συμπεριφορά που εκδηλώνεται από ένα άτομο ή μία ομάδα ατόμων με τη χρήση  των ηλεκτρονικών υπολογιστών κατ’επανάλληψη, εναντίον ενός θύματος που δεν μπορεί να προσταστευθεί εύκολα.

[Παρουσίαση : Ιωάννα Παπαϊωάννου , Κατερίνα Τζιβάρα ]

Αυτό το μήνα παρουσιάζουμε ένα σύγχρονο σχετικά φαινόμενο που πλήττει κυρίως τους νέους, αλλά και μεγαλύτερους σε ηλικία. Πρόκειται για το φαινόμενο του cyberbullying που απασχολεί όλους τους  χρήστες του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης γενικότερα.

Ο όρος cyberbullying  ήταν μέχρι πρόσφατα άγνωστος σε πολλούς στην Ελλάδα. Με τον καιρό όμως η Ελληνική κοινωνία κινητοποιήθηκε πιο ενεργά στην καταπολέμηση αυτού του φαινομένου, δεδομένου ότι τα ποσοστά του ηλεκτρονικού εκφοβισμού έχουν αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό τα τελευταία χρόνια  που δεν θα μπορούσαν να  την αφήσουν αδιάφορη.

Αρχικά ας αναφερθούμε στην γενικότερη ορολογία του cyberbullying προτού αναλυθεί εκτενέστερα βάσει των πληροφοριών που παραχωρήθηκαν από τη κ. Αλεξάνδρα Καππάτου παιδοψυχολόγο, τον Χρήστο Δεμέτη δημοσιογράφο, τον κ. Μανώλη Σφακιανάκη επικεφαλή της διώξης ηλεκτρονικού εγκλήματος και την κ. Μελτίνη Χριστοδουλάκη νομικό και υπεύθυνη επικοινωνίας του saferline.gr.

To cyberbullying  ή αλλιώς ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός, είναι η επιθετική συμπεριφορά που εκδηλώνεται από ένα άτομο ή μια ομάδα ατόμων με τη χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών και’ επανάληψη, εναντίον ενός θύματος που δεν μπορεί να προστατευτεί εύκολα. Πολλά είναι σήμερα τα άτομα που έχουν πέσει θύματα διαδικτυακών- ηλεκτρονικών εκφοβιστών. Πολλοί βλέπουν να δημοσιεύονται φωτογραφίες τους χωρίς την άδειά τους, να παρενοχλούνται σεξουαλικά ή και να βλέπουν ανυπόγραφα αναρτημένα σχόλια, κείμενα με αρνητικό- προσβλητικό περιεχόμενο σε βάρος τους.

Τι περιλαμβάνει ο εκφοβισμός μέσω διαδικτύου;

-πειράγματα με στόχο τη διασκέδαση

-Διάδοση άσχημων προσβλητικών φημών online.

-Αποστολή ανεπιθύμητων μηνυμάτων (υβριστικά –προσβλητικά)

-Παρενόχληση

-Δυσφήμηση σε τρίτους  (άλλους πλέον του θύματος). Μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μηνυμάτων μέσω κινητού, φωτογραφίες κακι βίντεο στο διαδίκτυο, ιστοσελίδες, μπλοκς, chat rooms κα.

Ο εκφοβισμός μέσω  του Διαδικτύου μπορεί να είναι άμεσος ή  έμμεσος εμπλέκοντας και άλλα άτομα που ενδεχομένως να μην γνωρίζουν καν το θύμα. Τα μέσα του χρησιμοποιούνται για τον εκφοβισμό μέσω του Διαδικτύου είναι το Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο, (email), τα Γραπτά Μηνύματα (Text Messaging) οι Iστότοποι Κοινωνικού Δικτύου (Sosial Networking Sites), τα Μέρη Συζητήσεως   στο Διαδίκτυο (chat rooms), τα Βlogs, τα   Web Sites, ακόμα και τα διαδικτυακά παιχνίδια (Internet Gaming).

Πως δρα Το Σώμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος
Ο επικεφαλής - διευθυντής της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, Μανόλης Σφακιανάκης αναλύει:
Η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (Δ.Η.Ε.) είναι η πρώτη που ασχολήθηκε πολύ σοβαρά με το φαινόμενο του cyber bullying δηλαδή το πρόβλημα της παρενόχλησης μαθητών και παιδιών μέσα από το ίντερνετ. Το ζήτημα είναι πιο περίπλοκο απ’όσο γίνεται αντιληπτό, καθώς μπορεί το bullying να έχει “αντικαταστήσει” κατά μία έννοια τον παλιό “τσαμπουκά” και “καζούρα” στα σχολεία, όμως έχει εντελώς διαφορετικά στοιχεία..
Για τον κ.Σφακιανάκη, η σημαντικότερη αιτία για τη διόγκωση του φαινομένου είναι η έλλειψη επικοινωνίας στην οικογένεια, ανάμεσα στα παιδιά και τους γονείς. Δεν υπάρχει ούτε επικοινωνία αλλά ούτε και επιμέλεια και επίβλεψη των παιδιών. Τα παιδιά ουσιαστικά οδηγούνται σε βίαιες εξάρσεις και οδηγούνται τελικά σε ακραίες συμπεριφορές, όπως το cyber bullying”.
Αποκαλύπτει επίσης, πως τόσο αυτός όσο και οι υπόλοιποι αστυνομικοί αναλαμβάνουν έναν ρόλο τόσο κατασταλτικό όσο και πυροσβεστικό, διότι συνήθως οι “θύτες” είναι παιδιά - έφηβοι.
Άλλες αιτίες είναι η βίωση συναισθημάτων όπως ο θυμός, η ζήλια, η απόγνωση και η εκδίκηση. Πηγές των έντονων αυτών συναισθημάτων μπορεί να είναι είτε οι δυσλειτουργίες που εμφανίζονται στο οικογενειακό περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσεται η συγκεκριμένη προσωπικότητα είτε κάποια παθογένεια του ίδιου του δράστη. Δεν είναι λίγες και οι περιπτώσεις όπου ο διαδικτυακός εκφοβισμός λειτουργεί και ως μέσον ψυχαγωγίας για τους δράστες, τα αισθήματα των οποίων ικανοποιούνται με τις αντιδράσεις των θυμάτων. 

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γραμμής Βοήθειας 800 11 800 15 “ΥποΣΤΗΡΙΖΩ” του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου, από τον Ιανουάριο 2011 έως και Ιούνιο 2012 πραγματοποιήθηκαν συνολικά 2440 αιτήματα. Τα 82% προήλθαν μέσα από τηλεφωνική επικοινωνία στον αριθμό χωρίς χρέωση 800 11 80015 ενώ ένα ποσοστό της τάξης του 18% επέλεξε να επικοινωνήσει ηλεκτρονικά μέσω email στη διεύθυνση Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..
Όσον αφορά στα δημογραφικά στοιχεία, η πλειοψηφία των αιτημάτων (78%) προήλθε από ενήλικες (κυρίως γονείς), ενώ οι επαγγελματίες και οι ανήλικοι που απευθύνθηκαν στη γραμμή ακολουθούν με ποσοστό 10% και 12%, αντίστοιχα.
Αναφορικά με τον τύπο του αιτήματος, η πλειοψηφία των αιτημάτων αφορούσε σε θέματα εξάρτησης (36%), ενώ στη δεύτερη θέση βρίσκονται τα αιτήματα αφορούσαν σε γενικές πληροφορίες για την ασφάλεια στο διαδίκτυο (30%).
Στην τρίτη θέση, με ποσοστό 11%, αναδείχθηκε μια νέα κατηγορία που αφορά στα προβλήματα με τις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης και ιδιαίτερα μέσω της διάσημης ιστοσελίδας “Facebook” (π.χ. ψευδή προφίλ).
Σημειώνεται ότι πραγματοποιήθηκαν μόλις 9 αιτήματα για εκβιασμό και 8 για πρόθεση για αυτοκτονία. 407 περιπτώσεις παραπέμφθηκαν στη γραμμή καταγγελιών Safeline.gr και στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος για περιπτώσεις ηλεκτρονικού εγκλήματος, ή σε άλλους αρμόδιους φορείς αντίστοιχα με τη φύση της αναφοράς (π.χ. καταναλωτικές οργανώσεις κλπ) (194 αναφορές). Σύμφωνα επίσης με στοιχεία, τα εμπλεκόμενα μέρη είναι συνήθως ανήλικοι. Έφηβοι ηλικίας 12-16 ετών φαίνεται να αποτελούν την πιο ευαίσθητη κοινωνική ομάδα που επηρεάζεται από το φαινόμενο. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι ένα στα πέντε παιδιά έχει πέσει θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού.

Συνέπειες

Το cyber bullying φαντάζει ίσως αθώο αστείο μεταξύ των παιδιών. Μπορεί όμως να έχει πολύ σοβαρές συνέπειες για τη ζωή του θύματος. Συμπεριφορές όπως αποχή από τα μαθήματα, κοινωνική απομόνωση, απότομη πτώση στις σχολικές επιδόσεις, εκτέλεση πράξεων αντίθετων με τον χαρακτήρα του παιδιού ή παράνομες πράξεις λόγω εκβιασμού, επίμονη επιθυμία του παιδιού να αλλάξει σχολείο ή το όνομα του, κατάθλιψη ακόμη και αυτοκτονία, θα πρέπει να μας προβληματίσουν.

Τι προβλέπει ο Νόμος

Η Μελτίνη Χριστοδουλάκη, νομικός και υπεύθυνη επικοινωνίας του safeline.gr αναφέρει τι προβλέπεται για το ζήτημα από το ελληνικό Δίκαιο. H SafeLine είναι η μοναδική ανοικτή γραμμή καταγγελιών παράνομου περιεχομένου στο Διαδίκτυο και επίσημο μέλος του INHOPE (Διεθνής Σύνδεσμος Ανοικτών Γραμμών Διαδικτύου) από τις 18 Οκτωβρίου 2005.
Σύμφωνα με την ίδια, ο όρος “ηλεκτρονικός εκφοβισμός” δεν υπάρχει στον ποινικό κώδικά. “Ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός δεν ορίζεται ως έγκλημα. Έγκλημα είναι ο τρόπος που αυτός εκφράζεται και ποινικοποιείται επιμέρους”.

“Όταν μιλάμε για cyber bullying, μιλάμε για τραμπουκισμούς, χρήση φωτογραφιών ή ψεύτικων προφίλ για εκφοβισμό και δυσφήμηση και παρόμοιες τακτικές”, συνεχίζει η ίδια. “Εκείνο που ποινικοποιείται λοιπόν είναι η παραβίαση και παραποίηση των προσωπικών δεδομένων, η συκοφαντική δυσφήμιση, η εξύβριση, η παραποίηση δεδομένων και διώκονται ανά περίπτωση”. 

Εφόσον όμως τα social media μπαίνουν όλο και περισσότερο στα σπίτια των νέων, η κ. Χριστοδουλάκη πιστεύει πως “στο μέλλον το cyber bullying θα πρέπει να προβλέπεται ως αδίκημα στον Ποινικό Κώδικα και να διατυπώνεται ρητώς”.
Αυτή τη στιγμή, τα περιστατικά που δικάζονται σχετικά με τον ηλεκτρονικό εκφοβισμό και τον τρόπο που εκφράζεται στην πράξη, είναι πλημμελήματα με μέγιστη ποινή φυλάκισης για τους ενήλικες, από 1 έως 5 χρόνια, ανάλογα με τη βαρύτητα της περίπτωσης. Ποινικά διώκονται και ανήλικοι άνω των 13 ετών, χωρίς όμως να επιβάλλεται φυλάκιση.
Σε κάθε περίπτωση, η υπεύθυνη επικοινωνίας της SafeLine, ξεκαθαρίζει πως “καμία ποινή δεν προβλέπεται για το ίδιο το cyber bullying αλλά για τους τρόπους εξωτερίκευσης του”.

Τρόποι αντιμετώπισης

Η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος συμβουλεύει ότι σε κάθε περίπτωση που γίνουμε αποδέκτες κάποιας εκ των συμπεριφορών που προαναφέρθηκαν ή γενικότερα συμπεριφοράς που δεν συνάδει με την προσωπικότητα του εφήβου, κινητοποιούμαστε άμεσα. Οι γονείς καλούνται να ακούσουν το παιδί με προσοχή και να το προτρέψουν να αναφέρει όσο πιο αναλυτικά γίνεται τα γεγονότα και τα πρόσωπα που το έχουν φέρει σε δύσκολη θέση.
Υπάρχει τεχνολογικά η δυνατότητα να αποκλειστεί ο αποστολέας των ενοχλητικών μηνυμάτων. Όταν πρόκειται για απειλητικά μηνύματα, το περιστατικό αναφέρεται στην Αστυνομία.
Γενικά, μπορούμε σε κάθε περίπτωση να έρθουμε σε επικοινωνία με τις Αρχές και να προσπαθήσουμε, σε συνεννόηση με τη Διοίκηση του σχολείου, να εντοπίσουμε τη λύση στους κόλπους του σχολείου και εξωδικαστικά χωρίς να δημιουργήσουμε επιπλέον προβλήματα στα εμπλεκόμενα μέρη. ε
“ Έφηβοι ηλικίας 12-16 ετών φαίνεται να  αποτελούν την πιο ευαίσθητη κοινωνική ομάδα που επηρεάζεται από το φαινόμενο. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι ένα στα πέντε παιδιά έχει πέσει θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού ”

Γ ν ω ρ ί ζ α τ ε ό τ ι :

Σε περίπτωση εντοπισμού φαινομένου εκφοβισμού επικοινωνήστε με τη Γραμμή Βοήθειας 800 11 800 15 “ΥποΣΤΗΡΙΖΩ” του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου ή με τη γραμμή καταγγελιών της Ελληνικής Αστυνομίας: 11012 ή  Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. και  Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Βασική πηγη: https://www.akappatou.gr

https://www.emeis.gr/teyxos5/index.html

Tags:

Εγγραφειτε στο Newsletter μας

Μπορείτε να κάνετε εγγραφή στο Newsletter της Α.Καππάτου και να λαμβάνετε μηνιαία ενημέρωση για θέματα που σας απασχολούν.

Η Α.Καππατου στα social media

strogili photo kappatou

Τα cookies βοηθάνε στην καλύτερη εμπειρία σας στην περιήγηση της ιστοσελίδας μας, συνεχίζοντας συμφωνείτε με τη χρήση τους.
Περισσότερα Αποδοχή