Final Header for old website

Τι τικ;

Παναγιώτα Καρλατήρα

Με τη συνεργασία της ψυχολόγου- παιδοψυχολόγου κυρίας Αλεξάνδρας Καππάτου

 Το ότι ο 10χρονος Βασίλης, συμμαθητής του μεγάλου μου γιου, ανοιγόκλεινε συνεχώς τα μάτια του, το επισήμανε με αθώο παιδικό τρόπο ένα απόγευμα πάνω στο παιχνίδι τους ο μικρός της οικογένειας: «Αναστάση, γιατί κάνεις έτσι όλη την ώρα τα μάτια σου; Δεν βλέπεις;» τον ρώτησε ο 6χρονος Φίλιππος, αιφνιδιάζοντάς τον μάλλον δυσάρεστα. «Πώς έτσι;» ρώτησε ο προσκεκλημένος, έχοντας κοκκινίσει ως τα αυτιά, την ίδια ώρα που ο Φίλιππος «έτρωγε» κλωτσιά από τον αδελφό του για τη… θανατηφόρα ατάκα που εκστόμισε.

Ο Βασίλης το κάνει πολύ καιρό αυτό, μου είπε συνωμοτικά ο γιος μου, ζητώντας μου να του εξηγήσω και γιατί το κάνει. Δεν είχα απάντηση, όπως φαντάζομαι δεν θα είχαν και οι γονείς του. Όλοι (οι μεγάλοι) ξέρουμε τι είναι τικ, αλλά όλα αλλάζουν (συνήθως μεγεθύνονται) όταν πρόκειται για τα παιδιά μας.

«Τικ είναι οι ξαφνικές, απότομες και υποχρεωτικές κινήσεις, καθώς και ήχοι ή θόρυβοι που κάποιο άτομο κάνει και επαναλαμβάνει χωρίς τη θέλησή του» δίνει την επιστημονική ορολογία η ειδικός, κυρία Αλεξάνδρα Καππάτου, προσθέτοντας ότι τα τικ πρέπει να διαχωριστούν από άλλες μη φυσιολογικές κινήσεις, όπως οι δυστονίες, οι σπασμοί, οι μυοκλονικές κινήσεις κα. Το παιδί πολλές φορές έχει ανάγκη να κάνει τις κινήσεις, τους ήχους ή τους θορύβους για να χαλαρώσει, ενώ σε αντίθετη περίπτωση του προκαλείται δυσφορία, εξηγεί η κυρία Καππάτου.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν πλέον ότι τα τικ παρουσιάζονται παροδικά, σε ποικίλη ένταση, σε ποσοστό 7% έως 24% των παιδιών αλλά και ότι αυτά υποχωρούν και «εξαφανίζονται»  σε μεγάλο βαθμό καθώς το παιδί μεγαλώνει – σύμφωνα με τη γλώσσα των ποσοστών εκλείπουν έως και στο 73% των παιδιών. Ενδιαφέροντα στοιχεία προκύπτουν από τη στατιστική σχετικά με το φύλο που «προτιμούν» τα τικ: είναι πιο συχνά στα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια και στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζονται σε 6- 7 χρόνια και εγκαθίστανται σταδιακά. Έχουν καταγραφεί όμως και περιπτώσεις πρώιμων τικ που εμφανίζονται στα 2- 3 έτη.

Ποια τικ εμφανίζονται στα παιδιά

Τα συνηθέστερα τικ στα παιδιά είναι:

-         Το άνοιγμα – κλείσιμο των βλεφάρων

-         Η ανύψωση των φρυδιών

-         Η κίνηση του πηγουνιού

-         Το καθάρισμα του λαιμού

-         Το ανασήκωμα των ώμων

-         Το τίναγμα των μπράτσων, των δαχτύλων, των χεριών

-         Οι ιδιότυπες κινήσεις στο βάδισμα

-         Οι γκριμάτσες στο πρόσωπο

-         Το ρέψιμο

Οι ειδικοί διακρίνουν τα τικ σε παροδικά, χρόνια και στη νόσο Gilles de la Tourette. Επίσης, υπάρχουν τικ που δεν συγκεκριμενοποιούνται όπως αυτά που διαρκούν λιγότερο από τέσσερις εβδομάδες. Τα παροδικά τικ της παιδικής ηλικίας εμφανίζονται πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ημέρας, σχεδόν καθημερινά για τουλάχιστον έναν μήνα έως ένα χρόνο, και κατά το διάστημα αυτό η έντασή τους αυξομειώνεται.. Στις περισσότερες περιπτώσεις σταματούν αυτόματα όπως ξεκίνησαν ή και με τη βοήθεια ειδικού.

Τα χρόνια τικ καταγράφονται διαρκώς στη ζωή του παιδιού και συνήθως συνοδεύονται και από άλλες διαταραχές, όπως ενούρηση, φοβίες, τάσεις απομόνωσης, ψυχογενείς εμετούς, υπερκινητικότητα, κατάθλιψη.

Το σύνδρομο Gilles de la Tourette είναι ουσιαστικά νευροψυχιατρική διαταραχή που εκδηλώνεται σε ένα 1 έως 11 παιδιά ανά 1.000 παιδιά. Στην περίπτωση αυτή υπάρχει πληθώρα κινητικών τικ, όπως συσπάσεις στο πρόσωπο, τράβηγμα μαλλιών, περιστροφή ματιών, αλλά κι ένα ηχητικό, όπως ξερόβηχας, σφύριγμα, βρισιές, επανάληψη λέξεων ή φράσεων κ.λπ.

Γιατί εμφανίζονται τικ στα παιδιά

«Το να διερευνήσουμε τα αίτια των τικ δεν είναι πάντα εύκολο» λέει η κυρία Καππάτου, στο εύλογο ερώτημα που της θέτει κάθε γονιός όταν το παιδί έχει εμφανίσει κάποια κίνηση ή ήχο που προκαλεί ανησυχία. Μπορεί τα τικ να ξεκινούν ως μία απλή κινητική αντίδραση του παιδιού απέναντι σε μία πιεστική και αγχογόνο κατάσταση, όπως αρρώστια, διαζύγιο, αδελφικός ανταγωνισμός, υπερβολική αυστηρότητα γονιών ή και μεγάλη φιλοδοξία για λογαριασμό του παιδιού. «Το τικ ενδέχεται να εμφανίζεται δηλαδή ως τρόπος έκφρασης των συναισθηματικών συγκρούσεων, πιέσεων ή εντάσεων που βιώνει το παιδί. Φαίνεται ότι μερικά παιδιά έχουν κάποια «ευκολία» να περάσουν στην κίνηση τις εντάσεις που βιώνουν, όπως κάποια άλλα όχι. Δεν είναι σπάνιο τα τικ να εξαφανίζονται και να επανεμφανίζονται ανάλογα με την ένταση ή την ηρεμία του περιβάλλοντος όπου βρίσκεται το παιδί» λέει η παιδοψυχολόγος. Το βέβαιον είναι ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, ότι οι εσφαλμένοι χειρισμοί από τους γονείς και την οικογένεια μπορούν να επιδεινώσουν τα τικ ή και να τα καταστήσουν μόνιμα στη ζωή των παιδιών.

Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς

Η αντιμετώπιση των τικ προϋποθέτει καταρχάς τη σωστή διάγνωση. Ο παιδίατρος συνήθως κατευθύνει τους γονείς στον ειδικευμένο γιατρό, που πρέπει να εξετάσει το παιδί, πχ οφθαλμίατρο, ΩΡΛ νευρολόγο, και αναλόγως με τη διάγνωση κι εκείνου τη σκυτάλη παίρνει ο παιδοψυχολόγος. Αντικείμενο του τελευταίου είναι να μελετηθεί η επίδραση του τικ στη ζωή του παιδιού, της οικογένειας, στη σχολική ζωή κοκ και να καθοριστούν συγκεκριμένοι στόχοι. «Δεν υπάρχει κριτήριο για να καθορίσουμε αν τα τικ θα εξαφανιστούν αυτόματα ή αν θα εξελιχθούν σε χρόνια. Αυτό που μπορούμε και κάνουμε είναι να εξαλείψουμε τις συναισθηματικές εντάσεις και τις συγκρούσεις που βιώνει το παιδί» λέει η κυρία Καππάτου. Υπάρχουν διάφοροι τύποι θεραπείας, όπως η θεραπεία της συμπεριφοράς, οι ψυχοκινητικές θεραπείες, οι φαρμακευτικές, κα, οι οποίες εφαρμόζονται ανάλογα με τη διάγνωση.

Τι δεν πρέπει να κάνουν οι γονείς

Οι επίμονες παρατηρήσεις, η κοροϊδία, η απαγόρευση του τικ οδηγούν σε άγχος, ανοχές, αγωνία και με μαθηματική ακρίβεια σε μεγαλύτερη ένταση της εκφόρτισης που υποδηλώνει το τικ. Το ίδιο αποτέλεσμα ενδέχεται να έχει η παραμέληση και η αδιαφορία για το τικ – συνεπώς είναι ανάγκη να εξαλειφθούν άμεσα οι όποιες παθογόνες καταστάσεις συνδέονται με τικ, όπως πχ βλεφαρίτιδα ή εκζέματα.

Οι γονείς πρέπει να αναζητήσουν ειδικό για να τους εξηγήσει τι συμβαίνει με το παιδί τους και να μπορέσουν στη συνέχεια να επικοινωνήσουν και οι ίδιοι το θέμα στο παιδί. Ο ρόλος τους είναι σημαντικός στο να κατανοήσει το παιδί την κατάσταση και να μπορέσει να τη διαχειριστεί στον περίγυρό του.

Επιπλέον, είναι σημαντικό οι γονείς να θυμούνται ότι δεν έχει νόημα να κατηγορούν ή να υποτιμούν το παιδί, να ασχολούνται με τις κινήσεις του, να το πιέζουν να σταματήσει ή να του υπενθυμίζουν τι κάνει.

Ταλκ

10 Δεκεμβρίου 2014

 

 

 

 

 

 

Εγγραφειτε στο Newsletter μας

Μπορείτε να κάνετε εγγραφή στο Newsletter της Α.Καππάτου και να λαμβάνετε μηνιαία ενημέρωση για θέματα που σας απασχολούν.

Η Α.Καππατου στα social media

strogili photo kappatou

Τα cookies βοηθάνε στην καλύτερη εμπειρία σας στην περιήγηση της ιστοσελίδας μας, συνεχίζοντας συμφωνείτε με τη χρήση τους.
Περισσότερα Αποδοχή