- Αλεξάνδρα Καππάτου Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος - https://akappatou.gr -

Κνίδωση: Οι «καντήλες» σπανίως είναι αλλεργία

Η Παγκόσμια Ημέρα για την Κνίδωση την περασμένη εβδομάδα έφερε στο προσκήνιο τις «καντήλες» και τις «πετάλες», όπως αποκαλούν οι ασθενείς το χαρακτηριστικό εξάνθημά της το οποίο είθισται να εμφανίζεται ξαφνικά, προκαλώντας συνήθως κνησμό (φαγούρα).

Αυτές οι δερματικές βλάβες, που πολλοί τις αποκαλούν και «κοκκινίλες» ή «φλούμπες» αλλά επιστημονικά λέγονται πομφοί, μοιάζουν με τα τσιμπήματα των κουνουπιών ή με το εξάνθημα που προκαλεί η επαφή του δέρματος με τη τσουκνίδα.

Το μέγεθός τους παρουσιάζει μεγάλη διακύμανση (μπορεί να έχουν διάμετρο λίγα χιλιοστά ή να είναι τεράστιοι) και μερικές φορές συνενώνονται σε πλάκες που μπορεί να καλύψουν μεγάλα τμήματα του σώματος. Στο 20-40% των περιπτώσεων συνοδεύονται και από πρήξιμο (επιστημονικά λέγεται «αγγειοοίδημα»), το οποίο μπορεί να επιμείνει μετά την υποχώρηση του εξανθήματος.

Η κνίδωση είναι πολύ συνηθισμένη και μπορεί να προσβάλλει άτομα κάθε ηλικίας. Υπολογίζεται ότι το χαρακτηριστικό εξάνθημά της θα παρουσιάσει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του ποσοστό έως 24% του γενικού πληθυσμού, ενώ το 1% θα ταλαιπωρείται από τη χρόνια μορφή της νόσου.

Δεν είναι αλλεργία

Όπως εξηγεί ο αλλεργιολόγος δρ Μιχαήλ Π. Μακρής, υπεύθυνος της Μονάδας Αλλεργιολογίας της Β’ Κλινικής Δερματικών & Αφροδισίων Νόσων του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Νοσοκομείο «Αττικόν», η διάκριση της οξείας από την χρονία κνίδωση γίνεται με βάση το χρονικό ορόσημο των έξι εβδομάδων: όταν οι δερματικές βλάβες επιμένουν πέραν αυτών, η κνίδωση θεωρείται χρονία.

«Η διάκριση αυτή είναι πολύ σημαντική, διότι διαφοροποιεί πλήρως τόσο τη διαγνωστική μας σκέψη όσο και τους θεραπευτικούς χειρισμούς», λέει.

Αν και πολλοί πιστεύουν ότι η κνίδωση οφείλεται σε αλλεργική αντίδραση, η αλήθεια είναι πως μόνο η οξεία κνίδωση μπορεί να οφείλεται σε αυτήν, αλλά αυτό δεν συμβαίνει συχνά. Αντιθέτως, το 30-50% των κρουσμάτων της είναι ιδιοπαθή, δηλαδή αγνώστου αιτιολογίας, ενώ από τα υπόλοιπα τα περισσότερα θα έχουν ως εκλυτικό παράγοντα κάποια ιογενή λοίμωξη του αναπνευστικού ή του γαστρεντερικού.

Σε σπάνιες περιπτώσεις η αιτία είναι αντίδραση σε τρόφιμα, φάρμακα, επαφή με το λάτεξ, με τσουκνίδα ή κάμπιες, τσιμπήματα εντόμων κ.ά. Ακόμα σπανιότερα, εξάλλου, είναι ένδειξη υποκείμενης νόσου, όπως ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος.

Η χρόνια κνίδωση, που μπορεί να είναι αυθόρμητη (να μην υπάρχει εξωτερικό αίτιο) ή επαγώμενη (δηλαδή να οφείλεται σε φυσικά αίτια όπως η ζέστη, το κρύο και η πίεση), «δεν είναι αλλεργία», ξεκαθαρίζει ο δρ Μακρής. «Τα κύτταρα που ευθύνονται γι’ αυτήν είναι μεν εκείνα που εμπλέκονται στην αλλεργία, αλλά ο μηχανισμός ενεργοποίησης τους είναι ενδογενής – π.χ. στρες».

Θεραπεία

Τα καλά νέα είναι πως είτε οξεία είτε χρονία, η κνίδωση είναι αυτοπεριοριζόμενη, επομένως κάποια στιγμή θα υποχωρήσει. Στην οξεία μορφή της αυτό συνήθως συμβαίνει μέσα σε 2-3 εβδομάδες. Η χρόνια κνίδωση, όμως, μπορεί να επιμείνει πάρα πολύ (στο 50% των περιπτώσεων πάνω από 6 μήνες και στο 20% πάνω από 10 χρόνια) με συνέπεια να έχει δραματικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των ασθενών, κατά τον δρα Μακρή.

Σε όλες τις περιπτώσεις, στόχος της θεραπείας είναι η ανακούφιση του πάσχοντος με έλεγχο των συμπτωμάτων του. Επειδή το πιο βασανιστικό σύμπτωμα είναι ο κνησμός, μπορεί να χορηγηθούν στους ασθενείς αντισταμινικά και, σπανιότερα, κορτιζόνη.

Ειδικά στην χρόνια αυθόρμητη κνίδωση, όμως, σημαντικό ποσοστό ασθενών δεν ανταποκρίνονται ούτε στις πιο υψηλές δόσεις αντισταμινικών, οπότε απαιτείται ειδική θεραπεία με ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που λέγεται ομαλιζουμάμπη και βελτιώνει εντυπωσιακά και συνήθως άμεσα την κατάστασή τους.

Άλλες λιγότερο τεκμηριωμένες επιλογές είναι η κυκλοσπορίνη, η μοντελουκάστη, η προσθήκη H2 αντισταμινικών κ.ά., καταλήγει ο δρ Μακρής.

Συχνότητα χρόνιας κνίδωσης

0,5–1%του πληθυσμού

Ευρώπη: 8 εκατομμύρια ασθενείς

Παγκοσμίως: 80 εκατομμύρια ασθενείς

Info

Στο πλαίσιο ενημερωτικής εκστρατείας για τα χρόνια δερματικά νοσήματα, πραγματοποιείται στο Νοσοκομείο «Α. Συγγρός» πρωτότυπη έκθεση φωτογραφίας με τίτλο «Αποκαλύψτε το Δέρμα σας». Η έκθεση είναι ανοικτή για το κοινό από την Παγκόσμια Ημέρα Κνίδωσης (1 Οκτωβρίου) έως την Παγκόσμια Ημέρα Ψωρίασης (29 Οκτωβρίου).

Ρεπορτάζ: Ρούλα Τσουλέα
Πηγή : ΤΑ ΝΕΑ Ένθετο Υγεία