Tα κυριότερα είδη παιχνιδιού είναι τα μιμητικά (κούκλες, ανθρωπάκια), τα επιθετικά (όπλα, τανκς, στρατιωτάκια), τα κινητικά (μπάλα, ποδήλατο), τα εκπαιδευτικά (κατασκευαστικά, παζλ, κύβοι, συναρμολογήσεις, βιβλία) και τα ηλεκτρονικά, που κερδίζουν συνεχώς έδαφος στις προτιμήσεις των παιδιών, κυρίως σχολικής ηλικίας.
Έχει παρατηρηθεί ότι, ανάλογα με το φύλο τους, τα παιδιά επιλέγουν τα αντίστοιχα παιχνίδια. Tα αγόρια συνήθως διαλέγουν φορτηγά, όπλα, στρατιωτάκια, δηλαδή αγορίστικα παιχνίδια, όπως συνηθίζουν να τα αποκαλούν οι γονείς, ενώ τα κορίτσια στρέφονται σε κούκλες, σπίτια κ.λπ., αυτά δηλαδή που θεωρούνται κοριτσίστικα. Oι προτιμήσεις αυτές, ωστόσο, είναι πάντα σχετικές και εξαρτώνται ως έναν βαθμό από τη γονική συμπεριφορά. Επιστημονικά, δεν υπάρχει λόγος να αποτρέψετε ένα παιδί να παίξει με κάτι που παραδοσιακά προορίζεται για το αντίθετο φύλο από το δικό του. Οι βασικοί περιορισμοί για την ενασχόληση ενός παιδιού με ένα παιχνίδι έχουν σχέση κυρίως με τον βαθμό ασφαλείας του, την ικανότητα του παιδιού να το χειριστεί, τα ενδιαφέροντά του και το κέρδος που θα μπορέσει να αποκομίσει (γνώσεις, ψυχαγωγία, εκτόνωση του άγχους κ.λπ.
Παιχνίδια που προτιμούν τα παιδιά
Από 9 μέχρι 12 μηνών
Τους πρώτους κιόλας μήνες της ζωής του, το παιδί κάνει τυχαίες και αυθόρμητες κινήσεις στην προσπάθειά του για εξερεύνηση. Aρχικό πεδίο ενδιαφέροντος είναι ο εαυτός του, τον οποίο μαθαίνει ασκώντας τις αισθήσεις του, κουνώντας ή σπρώχνοντας τα αντικείμενα που βρίσκονται γύρω του και συνήθως βάζοντάς τα στο στόμα του. Προτιμήστε, λοιπόν, παιχνίδια ασφαλή, που είναι κατάλληλα για την ηλικία του, όπως κουδουνίστρες, υφασμάτινες μπάλες με έντονα χρώματα και διαφορετική υφή, πλαστικά ζωάκια που βγάζουν ήχους, μαλακά ζωάκια χωρίς χνούδι ή βιβλία με μεγάλες εικόνες γνωστών αντικειμένων.
Από 12 μέχρι 24 μηνών
Mόλις αρχίσει να περπατά, ασχολείται ενεργητικά με τα αντικείμενα, τα ανακατεύει, τα μετακινεί, τα πετά.
Προτιμήστε, λοιπόν, τα παιχνίδια που μπορεί να τα τραβήξει, να τα σπρώξει, όπως τα ζωάκια ή τα αυτοκινητάκια· παιχνίδια μίμησης, όπως το τηλέφωνο, η σκούπα· παιχνίδια που βγάζουν ήχους, κουτάκια που μπαίνουν το ένα μέσα στο άλλο, βιβλία με εικόνες, κούνιες, τσουλήθρες.
Aπό 3 μέχρι 4 χρόνων
Aπό τον τρίτο χρόνο, το νήπιο αρχίζει να ενδιαφέρεται πλέον για πιο πολύπλοκα αντικείμενα και σχέσεις. Τώρα αρχίζει η αναζήτηση συντρόφων στο παιχνίδι, οι πρώτες διεκδικήσεις, αλλά και ο ανταγωνισμός.
Προτιμήστε, λοιπόν, κύβους, παζλ, κούκλες, παιχνίδια με κουμπιά, κουτιά με μπογιές, βιβλία με μικρές ιστοριούλες, απλά τρενάκια, φορτηγά, μπουλντόζες, φάρμες με ζώα, ποδηλατάκια και φυσικά κούνιες και τσουλήθρες.
Aπό 4 μέχρι 6 χρόνων
Το παιδί διαθέτει πλέον φαντασία που καλπάζει και έχει την τάση να συνομιλεί και να δίνει ρόλους και ονόματα στα αντικείμενα, ανάλογα με τις εντυπώσεις που του προκαλούν. Δημιουργεί τον δικό του κόσμο, στον οποίο υπάρχουν στοιχεία παντοδυναμίας. Παρατηρούμε ότι οι δυνατότητές του πολλαπλασιάζονται και γίνονται πιο σύνθετες. Το ίδιο παίζει πια ρόλους όπου είναι κυρίαρχο των καταστάσεων, αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, ενεργεί μόνο του, άλλοτε γίνεται τιμωρός ή προστατεύει τους καλούς. Σ’ αυτή την ηλικία προτιμήστε φάρμες με ζώα, σπίτια, παζλ, κύβους για κατασκευές, ντόμινο, βιβλία, χρώματα, δαχτυλομπογιές, άλμπουμ για φωτογραφίες, μαριονέτες και κουκλοθέατρο, τηλεκατευθυνόμενα παιχνίδια, ποδήλατα, μπάλες.
Για τα παιδιά σχολικής ηλικίας
Όσο μεγαλώνει το παιδί, δηλαδή γύρω στα επτά με οκτώ του χρόνια, αναπτύσσει την ικανότητα να οργανώνεται αυθόρμητα σε ομάδες, να υπακούει σε κανόνες, ενώ αυξάνεται και η κρίση του. Τώρα λοιπόν προτιμήστε παιχνίδια μνήμης, παρατήρησης, βιβλία παιδικής λογοτεχνίας, παζλ, επιτραπέζια, ποδήλατα, κατασκευαστικά παιχνίδια και προσεκτικά επιλεγμένα ηλεκτρονικά.
Απόσπασμα