Εκτύπωση άρθρου

Διεθνή μελέτη με ελληνική συμμετοχή

Όσο πιο συντηρητική στάση ζωής, νοοτροπία και πολιτική ιδεολογία έχει ένας άνθρωπος, τόσο πιθανότερο είναι να νιώθει αποστροφή για τα μικρόβια, αλλά και για διάφορες άλλες καταστάσεις και διαπροσωπικές επαφές, που εκλαμβάνει ως απειλητικές, σύμφωνα με διεθνή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο PNAS.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Τζόσουα Τάιμπουρ του Τμήματος Πειραματικής και Εφαρμοσμένης Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ, συλλέγοντας στοιχεία από 30 χώρες, περιλαμβανομένης και της Ελλάδας, αξιολόγησαν σε ποιο βαθμό η πολιτική ιδεολογία σχετίζεται με το συναίσθημα απέχθειας και με την έμπρακτη αποφυγή των παθογόνων μικροοργανισμών και των νοσούντων.

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές ζήτησαν από τους συμμετέχοντες να απαντήσουν σε ένα ερωτηματολόγιο, που αξιολογούσε την παραδοσιακότητα/συντηρητική νοοτροπία, όσο και το αίσθημα αηδίας/αποστροφής. Στη συνέχεια αυτά τα δύο συσχετίσθηκαν.

Μεταξύ άλλων, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να τοποθετήσουν τον εαυτό τους σε μια κλίμακα από το 0 έως το 6, όσον αφορά το πώς αξιολογούν τους παλιομοδίτικους τρόπους και τις παλιομοδίτικες αξίες, την έκτρωση, την πορνογραφία, τις κατασκηνώσεις γυμνιστών, τους πειραματισμούς των νέων με τα ναρκωτικά, το αλκοόλ και το σεξ, καθώς και τη γενικότερη επιθυμία των ανθρώπων να δοκιμάσουν πολλές διαφορετικές ιδέες και εμπειρίες.

Κλήθηκαν επίσης να «βαθμολογήσουν» πόσο αηδιαστικό έβρισκαν το να πατήσει κανείς ακαθαρσίες σκύλου, το να κάθεται δίπλα σε κάποιον που έχει κόκκινες πληγές στο χέρι του, τη χειραψία με έναν ξένο που έχει ιδρωμένες παλάμες, το να δει κανείς μούχλα σε αποφάγια στο ψυγείο του, το να στέκεται δίπλα σε κάποιον με σωματική κακοσμία, να βλέπει μια κατσαρίδα που διασχίζει το πάτωμα και κατά λάθος να αγγίζει το αιματηρό κόψιμο ενός ατόμου.

Οι επιστήμονες -μεταξύ των οποίων ο αναπληρωτής καθηγητής Πειραματικής Κοινωνικής Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Γεράσιμος Προδρομίτης- διαπίστωσαν ότι αφενός οι περισσότερο επιβαρυμένες από νόσους χώρες είναι πιο συντηρητικές, αφετέρου ότι οι ιδεολογικά πιο συντηρητικοί άνθρωποι είναι πιο «σιχασιάρηδες».

Χώρες, όπως η Βραζιλία, η Κίνα και η Ινδία, που μαστίζονται από πολλές ασθένειες, εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά αποστροφής και αηδίας μεταξύ του πληθυσμού τους, ενώ στον αντίποδα είναι χώρες, όπως η Σουηδία, η Αγγλία και ο Καναδάς, όπου οι άνθρωποι νιώθουν λιγότερη αποστροφή απέναντι στα μικρόβια και στους ασθενείς. Η Ελλάδα βρίσκεται περίπου στο μέσον της κλίμακας και ακολουθεί τη γενική διεθνή τάση.

Σύμφωνα με τον κ. Προδρομίτη, υπεύθυνο για το ελληνικό σκέλος της έρευνας, «η αυξημένη τάση αποστροφής και αηδίας συνδέεται με τη συντηρητική στάση ζωής και με τη συντηρητική πολιτική ιδεολογία. Όσοι ακολουθούν το τρίπτυχο ‘πατρίς-θρησκεία-οικογένεια’, σιχαίνονται περισσότερο και αυτό ισχύει τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε άλλες χώρες. Οι άνθρωποι αυτοί ρέπουν περισσότερο προς την ‘οικειοφοβία’ και έχουν μια τάση να κλείνονται στον εαυτό τους. Η Ελλάδα φαίνεται να ακολουθεί τη γενική αυτή τάση. To 28,2% καταγράφει έντονη έκφραση αηδίας και το 5,3% εμφανίζει ακραίες συντηρητικές τάσεις».

Σημειώνει ακόμα ότι «κάτι που δεν εμφανίζεται στα δημοσιευμένα αποτελέσματα της έρευνας, αλλά ελέγχθηκε σαν παράπλευρο ερώτημα, έχει να κάνει με το ότι η έκφραση αηδίας και συντηρητισμού συνδέεται με αρνητικά συναισθήματα αποστροφής για ομάδες ανθρώπων που θεωρούνται από κάποιους ότι ‘προκαλούν την ηθική ακεραιότητα της κοινωνίας’: ομοφυλόφιλοι άνδρες και γυναίκες, ιερόδουλες, άτομα με ελεύθερη και χαλαρή συμπεριφορά στο σεξ».

Πάντως, η μελέτη επιβεβαιώνει πορίσματα προηγούμενων ερευνών σε άλλες χώρες, που δείχνουν ότι η παραδοσιοκρατία, ο δεξιός αυταρχισμός και γενικότερα η αυταρχική-συντηρητική προσωπικότητα εμφανίζει μεγαλύτερη τάση αποστροφής, καθώς και μια προκατάληψη έναντι όσων αντιλαμβάνεται ως απειλές. Αυτό αφορά από τα μικρόβια έως διάφορες ομάδες του πληθυσμού, ιδίως τους μετανάστες και τους σεξουαλικά ελευθεριάζοντες (ομοφυλόφιλους, πόρνες κ.α.).

Επιμέλεια: Μαίρη Μπιμπή

health.in.gr, ΑΠΕ-ΜΠΕ

Copy link
Powered by Social Snap