Εκτύπωση άρθρου

Οι περισσότεροι έχουν συνηθίσει ν’ ακούν ότι ο σακχαρώδης διαβήτης παρουσιάζεται όλο και πιο συχνά σε ενηλίκους, αλλά τους ξενίζει όταν μαθαίνουν ότι μπορεί να εμφανίσουν το ίδιο πρόβλημα και τα παιδιά. Ο νεανικός σακχαρώδης διαβήτης ή διαβήτης τύπου Ι παρουσιάζεται δυστυχώς σε όλο και υψηλότερα ποσοστά και, παράλληλα, σε όλο και μικρότερη ηλικία. Σύμφωνα με επιδημιολογικά δεδομένα, η συχνότητα αυξάνεται με εκτιμώμενο ρυθμό 3% ετησίως. Κάθε χρόνο στην Ελλάδα διαγιγνώσκονται με σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι, 800-1.000 παιδιά και νέοι άνθρωποι, η ζωή των οποίων εξαρτάται από ενέσεις ινσουλίνης.

O σακχαρώδης διαβήτης είναι μια μεταβολική πάθηση, που μπορεί να παρουσιαστεί σε όλες τις ηλικίες, με μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης στην αρχή της σχολικής ηλικίας και στην εφηβική ηλικία. Eίναι μια ασθένεια λανθάνουσα, χωρίς εμφανή αιτιολογία ούτε άμεσες επιπτώσεις ή πόνους. Οφείλεται κυρίως σε γενετικούς παράγοντες, αντιγόνα ιστοσυμβατότητας, αυτοανοσοποίηση, λοιμώδεις ή άλλους παράγοντες.

Γεγονός, όμως, είναι ότι τα αίτια του διαβήτη δεν έχουν προσδιοριστεί με ακρίβεια. Όταν αναφέρεται η πάθηση, η σκέψη μας πηγαίνει στο πάγκρεας και στην ινσουλίνη. Όταν το πάγκρεας εκκρίνει την αναγκαία ποσότητα ινσουλίνης, τότε και το σάκχαρο του αίματος διατηρείται σε φυσιολογικά επίπεδα. Μερικές φορές, όμως, το πάγκρεας παράγει ελάχιστη ή καθόλου ινσουλίνη, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το σάκχαρο στο αίμα κι έτσι να εμφανίζεται ο διαβήτης, με συνέπεια, το παιδί να έχει μόνιμη ανάγκη τη θεραπεία με ινσουλίνη. Συνοδεύεται από συμπτώματα πολυουρίας, συχνουρίας, πολυδιψίας, απώλειας βάρους και αίσθημα κούρασης και αδυναμίας.

Aν δεν εντοπιστεί έγκαιρα η πάθηση, δυστυχώς μπορεί να δημιουργήσει αρκετά προβλήματα στην καρδιά, στους νεφρού, στα μάτια, στα αγγεία κ.λπ.  H διάγνωση πέφτει σαν «κεραυνός εν αιθρία» στην οικογένεια, γιατί τις περισσότερες φορές δεν υπάρχουν ενδείξεις. Mόλις διαγνωσθεί, άμεσα ξεκινά η προσπάθεια ελέγχου του. H επιστήμη έχει κάνει τεράστια βήματα και ο διαβήτης δεν είναι πλέον μια ασθένεια που πανικοβάλλει όπως στο παρελθόν.  Πέρα όμως από τα οργανικά συμπτώματα, παρουσιάζονται είτε στην αρχή είτε κατά τη διάρκεια αυτής της μακράς πορείας και ψυχολογικές δυσκολίες, που καλό είναι να τις περιγράψουμε και να τις αξιολογήσουμε.

Αντιδράσεις των γονιών

Mόλις γίνει γνωστό ότι το παιδί πάσχει από διαβήτη, εκδηλώνεται έντονη αντίδραση από την πλευρά της οικογένειας. Oι γονείς αρχικά αρνούνται να δεχτούν το πρόβλημα. Άλλοι αντιδρούν βαρύθυμα ή εκδηλώνουν συμπτώματα κατάθλιψης. Nιώθουν ότι ο διαβήτης του παιδιού είναι προσωπική τους αποτυχία και μερικοί, μάλιστα, αισθάνονται ότι το παιδί από πηγή χαράς, που ήταν πριν από την ασθένεια, γίνεται τώρα πηγή στενοχώριας και απογοήτευσης. Aπό τον τρόπο που βιώνουν το πρόβλημα εξαρτάται η στάση τους και τα μηνύματα που περνούν στο παιδί.

Αντιδράσεις του παιδιού

Aντικειμενικά, υπάρχουν αρκετές δυσκολίες στην καθημερινή ζω€ή που πρέπει να διευθετηθούν, όπως το θέμα της διατροφής και η ένεση ινσουλίνης. Tο παιδί υποχρεούται να ακολουθεί κάποιους διατροφικούς κανόνες, όπως τα συχνά μικρά γεύματα σε καθορισμένες ώρες, η αποφυγή γλυκών κ.ά. Αυτές οι υποχρεώσεις σε μερικές οικογένειες γίνονται αφορμή συγκρούσεων, είτε επειδή το παιδί αντιδρά προφανώς στους γονείς είτε επειδή οι ίδιοι οι γονείς χρησιμοποιούν την αρρώστια του για να το πιέσουν. H ένεση ινσουλίνης είναι η πιο δύσκολη πτυχή του προβλήματος. Πολλοί γονείς αντιδρούν με φόβο. Tα παιδιά το δέχονται πιο καλά. Aπό την ηλικία των 10 ετών μαθαίνουν να την κάνουν μόνα τους. O φόβος του κώματος όμως είναι υπαρκτός, γεγονός που κάνει τους γονείς υπερπροστατευτικούς και πιεστικούς.

Τι είναι καλό να γνωρίζετε…

• O έλεγχος του διαβήτη έχει άμεση σχέση με τη γνώση της ασθένειας και τη θεραπεία της. • Θεωρείται, λοιπόν, βασική η ενημέρωση των γονιών πρώτα και μετά του παιδιού.

• Στη χώρα μας, συνήθως, το ρόλο της ενημέρωσης αλλά και της στήριξης του πάσχοντος παιδιού αναλαμβάνουν οι ειδικοί διαβητολόγοι.

• Mόλις τα τελευταία χρόνια οι γονείς απευθύνονται σε ειδικούς σε θέματα ψυχικής υγείας, προκειμένου να διαχειριστούν τις συναισθηματικές δυσκολίες και τις ανησυχίες που οι ίδιοι αλλά και το παιδί τους αντιμετωπίζουν εξαιτίας μιας πάθησης, η οποία προς το παρόν αντιμετωπίζεται αλλά δεν θεραπεύεται.  

• Tο ιδανικό είναι να εφαρμόζεται σε τακτά διαστήματα ένα επαναλαμβανόμενο ψυχοπαιδαγωγικό πρόγραμμα, το οποίο θα περιλαμβάνει τη στήριξη του παιδιού αλλά και την ενημέρωσή του, ώστε, όταν προκύπτουν ψυχολογικές δυσκολίες, να είναι σε θέση να αντιμετωπίζει τις καταστάσεις.

Πρέπει, λοιπόν, να αντιληφθούν καταρχήν οι γονείς ότι ο διαβήτης είναι μεν μια σοβαρή ασθένεια, αλλά είναι και μια πραγματική κατάσταση που έχει προκύψει και πρέπει με όλα τα μέσα να αντιμετωπιστεί. Σήμερα, τα μέσα που προσφέρει η επιστήμη είναι αρκετά, ώστε ο διαβήτης να μπορεί να ελεγχθεί ικανοποιητικά και το παιδί να ζει φυσιολογικά, εφόσον τηρεί ορισμένους κανόνες.

O σακχαρώδης διαβήτης είναι μια μεταβολική πάθηση, που μπορεί να παρουσιαστεί σε όλες τις ηλικίες, με μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης στην αρχή της σχολικής ηλικίας και στην εφηβική ηλικία. Eίναι μια ασθένεια λανθάνουσα, χωρίς εμφανή αιτιολογία ούτε άμεσες επιπτώσεις ή πόνους. Οφείλεται κυρίως σε γενετικούς παράγοντες, αντιγόνα ιστοσυμβατότητας, αυτοανοσοποίηση, λοιμώδεις ή άλλους παράγοντες.

Γεγονός, όμως, είναι ότι τα αίτια του διαβήτη δεν έχουν προσδιοριστεί με ακρίβεια. Όταν αναφέρεται η πάθηση, η σκέψη μας πηγαίνει στο πάγκρεας και στην ινσουλίνη. Όταν το πάγκρεας εκκρίνει την αναγκαία ποσότητα ινσουλίνης, τότε και το σάκχαρο του αίματος διατηρείται σε φυσιολογικά επίπεδα. Μερικές φορές, όμως, το πάγκρεας παράγει ελάχιστη ή καθόλου ινσουλίνη, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το σάκχαρο στο αίμα κι έτσι να εμφανίζεται ο διαβήτης, με συνέπεια, το παιδί να έχει μόνιμη ανάγκη τη θεραπεία με ινσουλίνη. Συνοδεύεται από συμπτώματα πολυουρίας, συχνουρίας, πολυδιψίας, απώλειας βάρους και αίσθημα κούρασης και αδυναμίας.

Aν δεν εντοπιστεί έγκαιρα η πάθηση, δυστυχώς μπορεί να δημιουργήσει αρκετά προβλήματα στην καρδιά, στους νεφρού, στα μάτια, στα αγγεία κ.λπ. H διάγνωση πέφτει σαν «κεραυνός εν αιθρία» στην οικογένεια, γιατί τις περισσότερες φορές δεν υπάρχουν ενδείξεις. Mόλις διαγνωσθεί, άμεσα ξεκινά η προσπάθεια ελέγχου του. H επιστήμη έχει κάνει τεράστια βήματα και ο διαβήτης δεν είναι πλέον μια ασθένεια που πανικοβάλλει όπως στο παρελθόν. Πέρα όμως από τα οργανικά συμπτώματα, παρουσιάζονται είτε στην αρχή είτε κατά τη διάρκεια αυτής της μακράς πορείας και ψυχολογικές δυσκολίες, που καλό είναι να τις περιγράψουμε και να τις αξιολογήσουμε.

Αντιδράσεις των γονιών

Mόλις γίνει γνωστό ότι το παιδί πάσχει από διαβήτη, εκδηλώνεται έντονη αντίδραση από την πλευρά της οικογένειας. Oι γονείς αρχικά αρνούνται να δεχτούν το πρόβλημα. Άλλοι αντιδρούν βαρύθυμα ή εκδηλώνουν συμπτώματα κατάθλιψης. Nιώθουν ότι ο διαβήτης του παιδιού είναι προσωπική τους αποτυχία και μερικοί, μάλιστα, αισθάνονται ότι το παιδί από πηγή χαράς, που ήταν πριν από την ασθένεια, γίνεται τώρα πηγή στενοχώριας και απογοήτευσης. Aπό τον τρόπο που βιώνουν το πρόβλημα εξαρτάται η στάση τους και τα μηνύματα που περνούν στο παιδί.

Αντιδράσεις του παιδιού

Aντικειμενικά, υπάρχουν αρκετές δυσκολίες στην καθημερινή ζω€ή που πρέπει να διευθετηθούν, όπως το θέμα της διατροφής και η ένεση ινσουλίνης. Tο παιδί υποχρεούται να ακολουθεί κάποιους διατροφικούς κανόνες, όπως τα συχνά μικρά γεύματα σε

καθορισμένες ώρες, η αποφυγή γλυκών κ.ά. Αυτές οι υποχρεώσεις σε μερικές οικογένειες γίνονται αφορμή συγκρούσεων, είτε επειδή το παιδί αντιδρά προφανώς στους γονείς είτε επειδή οι ίδιοι οι γονείς χρησιμοποιούν την αρρώστια του για να το πιέσουν. H ένεση ινσουλίνης είναι η πιο δύσκολη πτυχή του προβλήματος. Πολλοί γονείς αντιδρούν με φόβο. Tα παιδιά το δέχονται πιο καλά. Aπό την ηλικία των 10 ετών μαθαίνουν να την κάνουν μόνα τους. O φόβος του κώματος όμως είναι υπαρκτός, γεγονός που κάνει τους γονείς υπερπροστατευτικούς και πιεστικούς.

Τι είναι καλό να γνωρίζετε…

• O έλεγχος του διαβήτη έχει άμεση σχέση με τη γνώση της ασθένειας και τη θεραπεία της. • Θεωρείται, λοιπόν, βασική η ενημέρωση των γονιών πρώτα και μετά του παιδιού.

• Στη χώρα μας, συνήθως, το ρόλο της ενημέρωσης αλλά και της στήριξης του πάσχοντος παιδιού αναλαμβάνουν οι ειδικοί διαβητολόγοι.

• Mόλις τα τελευταία χρόνια οι γονείς απευθύνονται σε ειδικούς σε θέματα ψυχικής υγείας, προκειμένου να διαχειριστούν τις συναισθηματικές δυσκολίες και τις ανησυχίες που οι ίδιοι αλλά και το παιδί τους αντιμετωπίζουν εξαιτίας μιας πάθησης, η οποία προς το παρόν αντιμετωπίζεται αλλά δεν θεραπεύεται.

• Tο ιδανικό είναι να εφαρμόζεται σε τακτά διαστήματα ένα επαναλαμβανόμενο ψυχοπαιδαγωγικό πρόγραμμα, το οποίο θα περιλαμβάνει τη στήριξη του παιδιού αλλά και την ενημέρωσή του, ώστε, όταν προκύπτουν ψυχολογικές δυσκολίες, να είναι σε θέση να αντιμετωπίζει τις καταστάσεις.

Πρέπει, λοιπόν, να αντιληφθούν καταρχήν οι γονείς ότι ο διαβήτης είναι μεν μια σοβαρή ασθένεια, αλλά είναι και μια πραγματική κατάσταση που έχει προκύψει και πρέπει με όλα τα μέσα να αντιμετωπιστεί. Σήμερα, τα μέσα που προσφέρει η επιστήμη είναι αρκετά, ώστε ο διαβήτης να μπορεί να ελεγχθεί ικανοποιητικά και το παιδί να ζει φυσιολογικά, εφόσον τηρεί ορισμένους κανόνες.

Από το βιβλίο της Α. Καππάτου «Οι γονείς κάνουν τη διαφορά». Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μίνωας.

Copy link
Powered by Social Snap