woman katau
Εκτύπωση άρθρου

Από την Αλεξάνδρα Καππάτου, Ψυχολόγο – Παιδοψυχολόγο

Μπορεί οι άνθρωποι με κατάθλιψη να αισθάνονται μόνοι όμως στην πραγματικότητα δεν είναι καθώς από κατάθλιψη –σύμφωνα με τον ΠΟΥ- πάσχουν πάνω από 264 εκατ. άνθρωποι σε όλον τον κόσμο.

Η κατάθλιψη δεν είναι απλώς κακή διάθεση ή μια περιστασιακή μελαγχολία όπως ίσως ακόμα πιστεύουν κάποιοι. Αντίθετα, είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα ψυχικής υγείας που επηρεάζει κάθε πτυχή της ζωής μας δημιουργώντας μας μια βαθιά αίσθηση απελπισίας, θλίψης, θυμού και απόγνωσης. 

Οι δύο συνηθέστερες μορφές κατάθλιψης είναι οι εξής:

1. Μείζων καταθλιπτική διαταραχή ή κλινική κατάθλιψη

2. επίμονη καταθλιπτική διαταραχή (δυσθυμία)

Τα συμπτώματα

Σύμφωνα με το «Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές διαταραχές» DSM-5 της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, προκειμένου να τεθεί η διάγνωση για κατάθλιψη πρέπει να ισχύουν τα εξής:

1. Μείζωv καταθλιπτική διαταραχή  

Α. Πέντε τουλάχιστον από τα παρακάτω συμπτώματα πρέπει να διαρκούν σχεδόν όλη μέρα, για διάστημα τουλάχιστον δεκαπέντε ημερών, και ένα από τα δύο πρώτα να εκδηλώνεται κάθε μέρα:

# καταθλιπτική διάθεση στο μεγαλύτερο μέρος της ημέρας.  Σχεδόν κάθε μέρα το άτομο μπορεί να κλαίει ή να βουρκώνει με το παραμικρό ή πάντως συχνότερα απ’ ό,τι παλιά

#έντονη απώλεια του ενδιαφέροντος ή της ικανοποίησης για καθετί, ή σχεδόν για όλα, ή ακόμα και για δραστηριότητες που του άρεσαν έως τώρα κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, σχεδόν καθημερινά

# σημαντική απώλεια βάρους χωρίς να κάνει δίαιτα, ή, αντίθετα, αύξηση του βάρους (να έχει μεταβληθεί πάνω από το 5% του βάρους του σε έναν μήνα)

# αϋπνία ή υπερυπνία σχεδόν κάθε μέρα

# ψυχοκινητική διέγερση ή επιβράδυνση σχεδόν κάθε μέρα (οι άλλοι το παρατηρούν)

#ασυνήθιστη κούραση, νιώθει συνεχώς βαριεστημένο, δεν έχει δραστηριότητες, αντιδρά παθητικά σαν να τα βλέπει όλα μάταια σχεδόν καθημερινά

#αισθήματα αναξιότητας, υπέρμετρης ή απρόσφορης ενοχής και έλλειψη εκτίμησης για τον εαυτό του σχεδόν κάθε μέρα

#αδυναμία να σκεφτεί ή να συγκεντρωθεί, ή αναποφασιστικότητα, σχεδόν κάθε μέρα

# δυσάρεστες επαναλαμβανόμενες σκέψεις για τον θάνατο, επαναλαμβανόμενος αυτοκτονικό ιδεασμό, χωρίς κάποιο ειδικό σχέδιο, ή απόπειρα αυτοκτονίας.

# απώλεια σεξουαλικού ενδιαφέροντος

Β. Τα συμπτώματα προκαλούν κλινικά σημαντική ενόχληση ή έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου στην εργασία, καθώς και στην κοινωνική και την προσωπική του ζωή.

Γ. Επιπλέον, θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι τα παραπάνω δεν οφείλονται σε χρήση ουσιών ή σε κάποια ιατρική κατάσταση.

2. Επιμένουσα καταθλιπτική διαταραχή (δυσθυμία)  

Α. Καταθλιπτική διάθεση ή ευερεθιστότητα κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, για τις περισσότερες ημέρες, τουλάχιστον για δύο χρόνια.

Β. Όταν υπάρχει καταθλιπτική διάθεση, εμφανίζονται τουλάχιστον δύο από τα παρακάτω συμπτώματα:

#μειωμένη όρεξη ή υπερφαγία

#αϋπνία ή υπερυπνία

#χαμηλή ενέργεια ή αίσθημα κούρασης

#χαμηλή αυτοεκτίμηση

#μειωμένη συγκέντρωση ή αναποφασιστικότητα

#αίσθημα απαισιοδοξίας ή απελπισίας.

Επιπλέον για τη διάγνωση αξιολογούνται τα εξής:

Στη διάρκεια ενός χρόνου, το άτομο δεν ήταν ποτέ ελεύθερο των συμπτωμάτων των κριτηρίων Α και Β, για περισσότερους από δύο μήνες τη φορά.

Τα συμπτώματα επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργικότητά του σε διάφορους τομείς (εργασία, δραστηριότητες κ.λπ.).

Το άτομο δεν έχει παρουσιάσει κάποιο επεισόδιο μανίας ή υπομανίας, ή άλλα συμπτώματα που θα πληρούσαν τα κριτήρια της κυκλοθυμικής διαταραχής.

Τα συμπτώματα δεν προκαλούνται λόγω της χρήσης ουσιών ή κάποιας ιατρικής πάθησης ή κάποιας ψυχωτικής διαταραχής.

Παρότι η επιμένουσα καταθλιπτική διαταραχή (δυσθυμία) δεν θεωρείται εξίσου σοβαρή με τη μείζονα κατάθλιψη, μπορεί να καταστήσει το άτομο επιρρεπές σε άλλες διαταραχές της διάθεσης και να επηρεάσει μακροχρόνια τη λειτουργικότητά του εξαιτίας της διάρκειάς της.

Πού οφείλεται

Η κατάθλιψη είναι μια σύνθετη και πολύπλευρη κατάσταση. Η εμφάνισή της συνδέεται με διάφορους παράγοντες, περιβαλλοντικούς, βιοχημικούς και αναπτυξιακούς ενώ ρόλο παίζει και η προσωπικότητά μας. Από έρευνες έχει επίσης φανεί ότι όταν κάποιος γονιός πάσχει από κατάθλιψη, τα παιδιά έχουν 40% πιθανότητες να παρουσιάσουν επίσης. Άλλοι παράγοντες που μπορούν να παίξουν ρόλο είναι οι εξής:

Η ύπαρξη κάποιας σωματικής ασθένειας, ειδικότερα χρόνιας ή μη ιάσιμης.

Το άγχος ειδικά αν έχει βαθιές ρίζες (π.χ. αν είμαστε αγχώδεις από παιδιά κ.λπ.)

Η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου.

Η σωστή αντιμετώπιση

Έστω και η υποψία ότι πάσχουμε από κατάθλιψη θα πρέπει να μας οδηγήσει κατευθείαν στην πόρτα του ειδικού ψυχικής υγείας. Δεν πρέπει να αφήνουμε τον χρόνο να περάσει καθώς το πρόβλημα είναι πολύ πιθανό να επιδεινωθεί ή ακόμα και να εγκατασταθεί μόνιμα.  

Η κατάθλιψη απειλεί όχι μόνο την ποιότητα της ζωής μας αλλά και την ίδια τη ζωή μας καθώς μπορεί να οδηγήσει τον ασθενή ακόμα και στην αυτοκτονία…

Τα καλά νέα είναι ότι μπορεί να υπάρξει πλήρης και αποτελεσματική ίαση. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν ψυχοθεραπεία ή συνδυασμό ψυχοθεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής. Η ψυχοθεραπεία είναι συχνά μια καλή αρχική θεραπεία για ελαφρές ή μέτριες περιπτώσεις κατάθλιψης. Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματική καθώς τα άτομα εκπαιδεύονται να αναγνωρίζουν τη σύνδεση μεταξύ των γεγονότων, των σκέψεων, των συναισθημάτων και της συμπεριφοράς τους και αποκτούν σταδιακά τις δεξιότητες εκείνες που είναι αναγκαίες προκειμένου να διαχειρίζονται τις πιέσεις και τις απογοητεύσεις.

Η διαπροσωπική θεραπεία έχει επίσης καλό αποτέλεσμα, καθώς βοηθάει να ανακαλύψουμε με ποιον τρόπο λειτουργούν οι σχέσεις με τους γύρω μας και πώς επηρεάζουν τη ζωή μας και τον τρόπο σκέψης μας. 

Τέλος, σε κάποιες περιπτώσεις, συστήνεται –παράλληλα με τη θεραπεία από τον ψυχολόγο- και φαρμακευτική αγωγή υπό την επίβλεψη ψυχιάτρου, προκειμένου να επαναφέρει τη λειτουργικότητά μας όσο το δυνατόν γρηγορότερα. 

Προστατέψτε τον εαυτό σας

 # Μη φοβάστε να εκφράζετε τα συναισθήματά σας. Η επαφή με τη χαρά, τη λύπη, την απογοήτευση, τον θυμό μας είναι μια υγιής έκφραση που δεν πρέπει να καταπνίγουμε.

 # Τονώστε την αυτοεκτίμησή σας. Ασχοληθείτε με πράγματα που σας αρέσουν, αναπτύξτε τις κλίσεις και τα ταλέντα σας ή ανακαλύψτε τα από την αρχή.

# Προσπαθήστε να βάζετε μια σειρά στα πράγματα για να μη σας πνίγει το άγχος. Αυτό θα πρέπει να γίνεται σε κάθε τομέα της ζωής σας.

# Βρείτε τρόπους εκτόνωσης για να μην τα κρατάτε όλα μέσα σας. Ένα σπορ ή κάποιο άλλο χόμπι, ένα ταξίδι, μια βόλτα στη θάλασσα ή οτιδήποτε άλλο μπορεί να σας βοηθήσει.

# Κινηθείτε όσο μπορείτε. Η άσκηση είναι φάρμακο κατά της κατάθλιψης αφού συμβάλλει στην αύξηση της σεροτονίνης, που ευθύνεται για την καλή μας διάθεση.

# Βγείτε στον ήλιο. Το φως του επίσης ανεβάζει τη σεροτονίνη.

# Φροντίστε τις σχέσεις σας με τους άλλους ανθρώπους. Οι φίλοι, η οικογένεια, ο σύντροφος μπορούν να γίνουν το δίχτυ ασφαλείας μας. Μοιραστείτε μαζί τους και τις χαρές και τις λύπες.

Copy link
Powered by Social Snap